Blog

Bedensel Bütünlüğün Zedelenmesinde Manevi Tazminat ve Belirlenme Kriterleri

Türk Borçlar Kanunu m. 56 çerçevesinde manevi tazminatın mahiyeti, ağır bedensel zarar ve ölüm hallerinde yakınların tazminat hakları ve hakimin miktar belirleme esasları.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
Manevi Tazminat
TBK 56
Bedensel Bütünlük
Ağır Bedensel Zarar
Hakkaniyet

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 56. maddesi, bir haksız fiil sonucu kişinin bedensel bütünlüğü zarar gördüğünde veya ölüm gerçekleştiğinde duyulan acı, elem ve kederin telafisi için öngörülen manevi tazminatı düzenler. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin detaylı açıklamalar aşağıdadır.

1. Bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda manevi tazminat nasıl belirlenir?

Manevi tazminat, bir ceza değil, zarar görende meydana gelen manevi huzursuzluğu gidermeyi amaçlayan özgün bir araçtır. Belirlenmesinde matematiksel bir formül yerine hakimin olaydaki özellikleri değerlendirmesi esastır.

"6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 56. Maddesi uyarınca hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar para manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." (Antalya 2. ATM, 2025/569 K.).

Emsal Karar

2. Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde manevi tazminat kimlere ödenebilir?

Kural olarak manevi tazminat bizzat zarar görene ödenir. Ancak zararın ağırlığına göre veya ölüm halinde bu hak genişleyerek zarar görenin yakınlarını da kapsar.

"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." (İstanbul 18. ATM, 2023/817 K.).

Emsal Karar

3. Manevi tazminat miktarını belirlerken hâkim hangi özellikleri dikkate alır?

Hâkim miktar tayin ederken tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluş şekli, kusur oranları ve olayın meydana geldiği tarih gibi unsurları bütüncül bir şekilde değerlendirir.

"Somut olay değerlendirildiğinde; tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına, kazanın oluş şekline, kusur durumuna ve olayın meydana geldiği tarihe göre davacı için 10.000 TL manevi tazminatın dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun olacağı sonucuna varılmakla aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur." (İstanbul 3. ATM, 2022/688 K.).

Emsal Karar

4. TBK m. 56'nın bedensel bütünlüğün zedelenmesindeki temel hükmü nedir?

Kanun maddesi, bedensel bütünlüğü bozulan kişiye ve belirli durumlarda yakınlarına, hâkim tarafından olayın somut özelliklerine göre belirlenecek uygun bir ödemenin yapılmasını emreder.

TBK'nın 56. Maddesine göre; 'Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir'.

Sonuç

Özetle; manevi tazminat, kişinin bedensel bütünlüğünün ihlali sonucu yaşadığı psikolojik sarsıntıyı bir nebze olsun dindirmeyi amaçlar. Bu tazminatın belirlenmesinde en önemli unsur, hâkimin olayın özelliklerini (kusur, ekonomik durum, sosyal çevre) dikkate alarak takdir edeceği hakkaniyetli tutardır. Ağır bedensel zarar kavramı ise tazminat hakkını asıl mağdurdan yakınlarına (eş, çocuk, anne, baba gibi) genişleten kritik bir eşiktir.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/100, K. 2025/569, T. 23.06.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/9b9a3098-26e3-43c8-bd72-fbf49466bd1b
  2. İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/548, K. 2023/817, T. 13.11.2023 https://app.dejure.ai/dokuman/1351b848-e0d3-4786-9028-094b07d46acf
  3. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2018/849, K. 2022/688, T. 11.10.2022 https://app.dejure.ai/dokuman/c6574d36-d7ea-4ca3-a3df-361a956ba23a