Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 75. maddesi, bedensel zarara uğrayan kişilerin haklarını korumak amacıyla, zararın tam olarak saptanamadığı durumlarda tazminat hükmünün yeniden değerlendirilmesine olanak tanır. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin detaylar aşağıda sunulmuştur.
1. TBK m. 75 uyarınca hâkimin yetkileri nelerdir?
Hâkim, bedensel zararın sonuçlarının (iyileşme durumu, maluliyet oranı vb.) henüz netleşmediği durumlarda davayı sonuçlandırırken, tazminat miktarını gelecekte değiştirme yetkisini saklı tutabilir.
"6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 75. maddesinde bedensel zararın kapsamı, karar verme sırasında tam olarak belirlenemiyorsa hâkimin, kararın kesinleşmesinden başlayarak iki yıl içinde, tazminat hükmünü değiştirme yetkisini saklı tutabileceği düzenlenmiştir." (İstanbul 14. ATM, 2025/516 K.).
Emsal Karar
- İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/828, K. 2025/516, T. 26.06.2025 Karar Detayı
2. İki yıllık süre ne zaman başlar?
Kanunda öngörülen iki yıllık süre, mahkemece verilen kararın kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu süre içinde zararın durumunda bir değişiklik olması halinde taraflar başvurarak tazminatın yeniden belirlenmesini isteyebilirler.
"Bedensel zararın kapsamı tam olarak belirlenemediğinden yargılamanın daha fazla uzamaması adına kararın kesinleşmesinden itibaren 2 yıl içerisinde tazminat miktarının tam olarak belirlenmesi ihtimaline binaen hüküm kısmında yazılı miktarın değiştirilebilmesi hakkının TBK 75 gereği saklı tutulmasına karar verilmiştir." (Yargıtay 17. HD, 2021/3168 K.).
Emsal Karar
- Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (4. HD), E. 2021/1932, K. 2021/3168, T. 23.03.2021 Karar Detayı
3. Uygulama Koşulları ve Kapsam
Bu yetki genellikle tıbbi raporlarda iyileşme sürecinin tamamlanmadığı veya maluliyet oranının kesinleşmesi için bir süre sonra tekrar muayene gerektiği hallerde uygulanır.
| Parametre | Uygulama Esası |
|---|---|
| Hukuki Dayanak | TBK m. 75 |
| Süre | Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 Yıl |
| Uygulama Alanı | Sadece Bedensel Zararlar (Maluliyet vb.) |
| İstisna | Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Tazminatını kapsamaz |
"asli tıp kurulunca sürekli iş göremezliğe ilişkin zarar %47 oranında belirlenmiş ise de kişinin 24 ay sonra yeniden değerlendirilmek üzere kurulca görülmesi gerektiği mütalaa edilerek belirlenen oranın kesin olmadığı ifade edilmiştir. Dosyamızda mahkememizce araştırılması gereken başka bir delil de kalmadığı anlaşıldığından mahkememizce TBK'nın 75. Maddesinin uygulanması uygun görülmüştür." (İstanbul 21. ATM, 2022/93 K.).
Emsal Karar
- İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/1194, K. 2022/93, T. 08.02.2022 Karar Detayı
4. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Farkı
Bu madde sadece bedensel zararlarla sınırlı olup, ölüm nedeniyle açılan destekten yoksun kalma davalarını kapsamaz.
"Anılan hüküm sadece bedensel zarar hallerine ilişkin olup destekten yoksun kalma hallerini kapsamadığı gibi Yargıtay tarafından gelişen zarar halinde hak sahibinin gelişen zararın kesinleştiği tarih itibariyle dava açabileceği kabul edildiğine göre bu hükmün gelişen zarar dışında kalan karar tarihi itibariyle evvelce meydana gelen, giderilebilme olanağı bulunan, karar tarihinde varlığı tespit edilebilmekle birlikte sürekli olup olmadığı konusunda kesinlik bulunmayan zararları kapsadığı, sadece bedensel zararın nitelik ve kapsamına ilişkin olduğu" (İzmir 1. ATM, 2022/298 K.).
Emsal Karar
- İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/80, K. 2022/298, T. 25.03.2022 Karar Detayı
Sonuç
TBK m. 75 uyarınca hâkim; bedensel zararın boyutu karar anında kesinleşmemişse, hükmedilen tazminat miktarını kararın kesinleşmesinden itibaren 2 yıl içinde değiştirme hakkını saklı tutabilir. Hâkim bu yetkisini kullanırken adaleti ve hakkaniyeti sağlamayı, gerçek zararın karşılanmasını amaçlar.
KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI
- İstanbul 14. ATM, E. 2023/828, K. 2025/516, T. 26.06.2025
- Yargıtay 17. HD (4. HD), E. 2021/1932, K. 2021/3168, T. 23.03.2021
- İzmir 1. ATM, E. 2019/80, K. 2022/298, T. 25.03.2022
- İstanbul 21. ATM, E. 2019/1194, K. 2022/93, T. 08.02.2022