Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 61. ve 62. maddeleri ile Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) ilgili hükümleri, bir zararın birden fazla kişi tarafından meydana getirilmesi durumunda uygulanacak sorumluluk esaslarını düzenler. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin detaylı açıklamalar ve tam metin alıntılar aşağıda yer almaktadır.
1. Birden çok kişinin birlikte bir zarara sebebiyet vermesi durumunda müteselsil sorumluluk nasıl belirlenir?
Müteselsil sorumluluk, zarar görenin korunması amacıyla getirilmiş bir kurumdur. Birden fazla kişinin eylemi tek bir zarara yol açmışsa, bu kişilerin her biri zararın tamamından sorumlu tutulur.
"TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." (İstanbul Anadolu 9. ATM, 2020/449 K.).
Emsal Karar
- İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2018/849, K. 2020/449, T. 30.09.2020 https://app.dejure.ai/dokuman/670bf21e-0e65-445f-9582-4bf192968604
2. Aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumlu olan kişiler hakkında hangi hükümler uygulanır?
Sorumluların zarara yol açma nedenleri farklı olsa bile (biri haksız fiil, diğeri sözleşme, bir diğeri kusursuz sorumluluk gibi), kural olarak müteselsil sorumluluk hükümleri devreye girer.
"Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen 6098 sayılı Kanunun 61. maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 50) ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri zarardan sorumluluklarını düzenleyen aynı Kanunun 62. maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 50) hükmü gereği, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." (Antalya 1. ATM, 2019/5 K.).
Emsal Karar
- Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2014/878, K. 2019/5, T. 04.01.2019 https://app.dejure.ai/dokuman/b5b37b9d-3e87-4844-9590-344f48bd6880
3. TBK'nın 61. maddesi müteselsil sorumluluk konusunda neyi düzenlemektedir?
TBK m. 61, özellikle "dış ilişki" yani zarar gören ile zarar verenler arasındaki hukuki bağı düzenler. Bu madde ile eski kanundaki "tam ve eksik teselsül" ayrımı kaldırılarak uygulama birliği sağlanmıştır.
"6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda da, öğretideki eleştiriler doğrultusunda tam ve eksik teselsül ayırımı kaldırılmışsa da, teselsül esasına dayanan sorumluluk ilkesine ilişkin düzenlemeler korunmuş... birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen 61. maddesinde de; 'Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.' hükmü yer almıştır." (Yargıtay 10. HD, 2014/8387 K.).
Emsal Karar
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2014/731, K. 2014/8387, T. 11.04.2014 https://app.dejure.ai/dokuman/440c364d-ac37-43c0-9bf0-388a1a86189d
4. Birden fazla kişinin sebep olduğu zararlarda sorumluluk paylaşımı (İç İlişki) nasıl yapılır?
Zarar gören taraf, dilerse sorumluların tamamına, dilerse sadece birine karşı dava açarak zararın tamamını isteyebilir. İç ilişkideki paylaşım ise kusur oranlarına göre hâkim tarafından belirlenir.
"TTK 557. maddesi gereğince Birden çok kişinin aynı zararı tazminle yükümlü olmaları hâlinde, bunlardan her biri, kusuruna ve durumun gereklerine göre, zarar şahsen kendisine yükletilebildiği ölçüde, bu zarardan diğerleriyle birlikte müteselsilen sorumlu olur. (2) Davacı birden çok sorumlu kişiyi zararın tamamı için birlikte dava edebilir ve hâkimin aynı davada her bir davalının tazminat borcunu belirlemesini isteyebilir." (İstanbul 7. ATM, 2025/455 K.).
Emsal Karar
- İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/38, K. 2025/455, T. 22.05.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/23e5912e-d3cb-4991-a934-3d9dd77caf5b
Sonuç
TBK m. 61 çerçevesinde; birden fazla kişi aynı zarara birlikte sebep olduklarında veya farklı hukuki nedenlerle aynı zarardan sorumlu tutulduklarında müteselsil sorumluluk kuralları uygulanır. Zarar gören, alacağının tamamını dilediği borçludan tahsil etme hakkına sahiptir. Sorumluların kendi aralarındaki iç paylaşım ise kusur ağırlığına ve durumun özelliklerine göre mahkemece karara bağlanır.
KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI
- İstanbul Anadolu 9. ATM, E. 2018/849, K. 2020/449, T. 30.09.2020 https://app.dejure.ai/dokuman/670bf21e-0e65-445f-9582-4bf192968604
- Antalya 1. ATM, E. 2014/878, K. 2019/5, T. 04.01.2019 https://app.dejure.ai/dokuman/b5b37b9d-3e87-4844-9590-344f48bd6880
- Yargıtay 10. HD, E. 2014/731, K. 2014/8387, T. 11.04.2014 https://app.dejure.ai/dokuman/440c364d-ac37-43c0-9bf0-388a1a86189d
- İstanbul 7. ATM, E. 2024/38, K. 2025/455, T. 22.05.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/23e5912e-d3cb-4991-a934-3d9dd77caf5b