Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Sanığla İlgili Olay ve Kararlarla Değerlendirme
Aşağıdaki soruların yanıtları, ceza hukukunda “fiil (hareket)” ve “kast” kavramları ile bağlantılı emsal kararlardan yararlanılarak verilmiştir.
1) Sanığın Gerçekleştirdiği Fiil (Hareket) Tam Olarak Neydi?
Eldeki olayda sanık; hileli bir davranışla mağduru kandırarak aracına bindirmiş ve böylece mağdurun iradesi dışında onu belirli bir süre özgürlüğünden yoksun bırakmıştır. Dokuzuncu Ceza Dairesi’nin bir kararında (TCK 109’da düzenlenen “Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma” suçu bağlamında), hileli hareketin mağdurun gönüllü olarak failin alanına girmesine neden olduğu, ancak asıl suçun failin mağdur üzerinde fiili hakimiyet kurmasıyla tamamlandığı vurgulanmaktadır:
“Fail tarafından hileli bir davranışın gerçekleşmesi neticesinde mağdurun bu hileye aldanarak olayı kabullenmesi ve bunu müteakiben failin mağduru hakimiyet alanına alması ile suç tamamlanmaktadır.”
(Bkz. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2022/16677 K. 2023/2302 T. 12.04.2023, Link)
Bu doğrultuda, sanığın fiili (hareketi), kandırma (hile) kullanarak mağduru kontrol altına almak, onunla beraber aracına bindirmek ve fiziksel özgürlüğünü kısıtlamak şeklinde gerçekleşmiştir.
2) Sanık Hangi Suçtan (Kanun Maddesi) Cezalandırılmasına Karar Verilmiştir?
Sanığın eylemi, Türk Ceza Kanunu’nun 109. maddesinde düzenlenen “Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma” suçunun hile ile işlenmesi kapsamında değerlendirilmiştir. Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere, failin mağduru hile yoluyla ele geçirip onun iradesini sakatlaması ve fiilen hürriyetini sınırlayacak şekilde hareket etmesi bu suçu oluşturur.
3) Kast ve Fiilin (Hareketin) Varlığını Gösteren Deliller Nelerdir?
-
Kast (Manevi Unsur)
Ceza hukukunda kast, failin fiili bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesini ifade eder. Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin kararında vurgulandığı gibi, fail “hareketinin kanuni tipi gerçekleştireceğini bilmesi ve istemesi” hâlinde doğrudan kastla hareket ettiği kabul edilir:“Kast; suçun maddi unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi olarak tanımlanmıştır. … Suçun kanuni tanımındaki maddi unsurların bilerek ve sonuçlarının istenerek gerçekleştirilmesi, kastın varlığı için zorunludur.”
(Bkz. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2022/1618 K. 2023/14055 T. 31.10.2023, Link) -
Fiilin Varlığını Gösteren Deliller
- Mağdurun Beyanı: Mağdurun, sanığın hileli sözleri veya davranışları nedeniyle araca bindiğini, sonrasında kendisini bırakmadığını ifade etmesi.
- Tanık İfadeleri: Olay anında ya da sonrasında durumu gören, duyan veya mağdurun yardım talebine şahit olan kişilerin beyanları.
- Fiziksel Bulgular: Mağdurun araç içerisinde veya ev benzeri kapalı bir alanda tutulduğunu gösteren kamera kayıtları, telefon sinyal kayıtları vb.
- Sanığın Suçla İlgili Söylemleri: Sanığın olay anında veya sonrasında gerçekleştirdiği hareketlerle (örneğin kapıları kilitlemesi, mağduru tehdit etmesi) fiili baskı kurduğuna ilişkin kanıtlar.
Bu deliller bir arada değerlendirildiğinde, sanığın suçu bilerek ve isteyerek (kastla) işlediği tespit edilmiş; TCK m. 109 çerçevesinde cezalandırılmasına hükmolunmuştur.
Sonuç
- Sanığın hareketi, hileli davranışla mağdurun araç içine alınması ve özgürlüğünden mahrum edilmesidir.
- Fiil, TCK 109. maddeye göre “Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma” suçunu oluşturmuştur.
- Sanığın kastını ortaya koyan en önemli deliller; mağdur anlatımları, tanık ifadeleri ve sanığın bilerek ve isteyerek mağdurun özgürlüğünü sınırlayan icra hareketleridir.
Bu şekilde, yargı makamları somut olaydaki hareket ve kast unsurlarını değerlendirerek sanığın cezalandırılmasına karar vermiştir.