Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Davadan Feragat Hakkında Emsal Kararlarla Açıklamalar
Davadan feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (“HMK”) madde 307 ve devamında düzenlenen, davacının tek taraflı olarak yargılamayı sona erdirebildiği bir kurumdur. Uygulamada feragat sıkça karşılaşılan bir husus olup, aşağıdaki sorular çerçevesinde konuyu yargı kararlarıyla birlikte ele alacağız.
1) “Feragatın ‘davacının talep sonucundan vazgeçmesi’ ifadesi ne anlama gelir? Talep sonucu tam olarak nedir?”
Talep sonucu, davacı tarafın dava dilekçesinde hangi hakkı elde etmek istediğini gösteren bölümdür. HMK 119 uyarınca dava dilekçesinde, davacının “talep sonucu”nu hangi hukuki korumayı istediği (tazminat, iptal, eda, vs.) belirtilecek şekilde göstermesi gerekir.
- HMK 307’ye göre feragat, “davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi”dir.
- Yani, davacı kendi talebini (“Şu kadar miktarda tazminat istiyorum”, “Şu sözleşmenin iptalini talep ediyorum” vb.) geri çekmektedir.
Emsal Karar
- Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/1251 K. 2024/250 T. 15.03.2024
“6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun 307. maddesinin; ‘Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir’ hükmü gereğince davadan feragat, davacının istem sonucunda kısmen veya tamamen vazgeçtiği yönünde mahkemeye yaptığı tek taraflı açıklamasıdır.”
[Link: https://app.dejure.ai/dokuman/bf6ecf71-3e41-4f36-b7be-d665ee3e6c44]
Bu kararda da belirtildiği gibi, “talep sonucu”nun ne olduğunu bizzat dava dilekçesinde davacı açıklar. Davacı, feragatle bu talebinden vazgeçtiğini beyan etmiş olur.
2) “Mahkeme kararlarında belirtilen ‘feragatin hüküm ifade etmesi karşı tarafın muvafakatine bağlı değildir’ ifadesi ne anlama gelir? Bu, davacının feragati tek başına yapabileceği anlamına mı gelir?”
Evet, feragat tek taraflı bir hukuki işlemdir. Davalı veya mahkeme, davacıyı feragatten alıkoyamaz; davacının beyanıyla feragat hüküm doğurur.
- HMK 309’da, “Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.” denilmektedir.
- Yani, davacının feragat beyanı üzerine mahkeme, bu feragati kabul etmek zorundadır; davalının veya mahkemenin rızası aranmaz.
Emsal Karar
- Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2024/40 K. 2024/217 T. 15.05.2024
“Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragatin hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ya da mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.”
[Link: https://app.dejure.ai/dokuman/37fe0f35-ad86-4a90-bfe6-14264d51b729]
Görüldüğü gibi, “muvafakat aranmaz” vurgusu, davacının tek taraflı olarak dava talebinden vazgeçebilmesini sağlar.
3) “Feragat davanın reddi sonucunu doğurur mu ve bu ret kararı kesin hüküm gibi midir, yani aynı konuda tekrar dava açılabilir mi?”
Feragat, kanunen “davanın reddi” sonucunu doğurur (HMK 311). Yargıtay ve yerel mahkeme kararlarında da “feragat nedeniyle davanın reddine” şeklinde hüküm kurulur.
- Feragatle verilen “reddine” kararı, kesin hüküm etkisi doğurur. Yani aynı konuda tekrar dava açılamaz. Davacı, vazgeçtiği talep sonucuna ilişkin olarak kural olarak yeniden yargı yoluna gidemez.
Emsal Karar
- Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2010/28 K. 2021/25 T. 26.01.2021
“Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olup, hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davacı davasından feragat etmiş olmakla davanın reddine ...”
[Link: https://app.dejure.ai/dokuman/890b9ae5-6920-4a49-8b25-ee3f74ca5d9a]
Kararda açıkça belirtildiği gibi feragat, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurur ve davanın reddi yönünde sonlandırır. Dolayısıyla davacı, aynı konuyla ilgili tekrar dava açamaz.
Özet:
- Feragat, davacının talep sonucunu (yani dava dilekçesindeki hakkını) tamamen veya kısmen geri çekmesidir.
- Feragatte, karşı tarafın veya mahkemenin onayına ihtiyaç yoktur; davacı tek taraflı olarak “vazgeçtim” diyebilir.
- Feragat nedeniyle dava reddedilir ve bu ret, kesin hüküm etkisi doğurur. Aynı konuda yeniden dava açılması kural olarak mümkün değildir.
Bu hususlar, HMK 307 ve devamı maddeleri ile yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında açıkça yer almaktadır. Feragat, kısa ama kesin bir yargılama sonlandırma yöntemi olarak büyük önem taşımaktadır.
Not: Yukarıdaki açıklamalar, ilgili mevzuat ve belirtilen yargı kararları temel alınarak bilgi amaçlı hazırlanmıştır.