Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Feragat Kavramı, davacının açtığı bir davadaki talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi anlamına gelmektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) kapsamında feragat, tek taraflı bir işlem olup dava sürecinde birçok önemli etkiye sahiptir. Aşağıda feragatın dayandığı kanun maddesi, nasıl yapıldığı, hukuki sonuçları ve onaya ihtiyaç duyup duymadığı konularında açıklamalar yer almaktadır.
1. Feragat Tanımı Hangi Kanun Maddesinde Geçmektedir?
Feragat; HMK’nın 307. maddesinde “davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi” olarak tanımlanmıştır.
- Örnek Atıf: Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/1251 K. 2024/250 T. 15.03.2024 (Link)
Bu düzenleme, feragatin hangi kapsamda ve hangi şartlarda yapılabileceğini açıkça göstermektedir.
2. Feragat Nasıl Yapılır?
Feragat, yazılı (dilekçe ile) veya sözlü (duruşma sırasında beyan) olarak yapılabilir. HMK’nın 309. maddesi uyarınca feragat beyanı, yargılama esnasında sözlü olarak da sunulabilir.
- Örnek Atıf: İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/55 K. 2021/362 T. 24.05.2021 (Link)
Aynı şekilde, yargılama öncesinde veya sırasında dilekçe vererek de feragat etmek mümkündür.
3. Feragatin Hukuki Sonuçları Nelerdir?
-
Davanın Reddine Neden Olur
Feragat halinde mahkeme, feragatin konusu olan talep hakkında davayı reddeder. Davanın reddine ilişkin karar genellikle “feragat nedeniyle ret” şeklinde düzenlenir. -
Kesin Hüküm Etkisi Doğurur
Feragat, kesin hüküm gibi sonuç doğurur ve feragatten dönmek mümkün değildir.- Örnek Atıf: Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2010/28 K. 2021/25 T. 26.01.2021 (Link)
-
Kısmi veya Tam Feragat
Davacı, talep sonucunun sadece bir kısmından veya tamamından vazgeçebilir. Kısmi feragatte, vazgeçilen kısım reddedilir; kalan kısım hakkında yargılama devam eder.
4. Feragat İçin Karşı Tarafın veya Mahkemenin Onayına Gerek Var Mıdır?
Hayır. Feragat, tek taraflı bir işlemdir ve geçerli olabilmesi için karşı tarafın ya da mahkemenin onayına gerek yoktur. HMK’nın 309. maddesi açıkça, feragatın hüküm ifade etmesinin, karşı tarafın veya mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığını belirtir.
- Örnek Atıf: Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2024/40 K. 2024/217 T. 15.05.2024 (Link)
Bununla birlikte, feragat beyanının hukuki sonuç doğurabilmesi için duruşmada sözlü veya dilekçe ile yazılı şekilde yapılması ve hakim huzurunda açıklanması yeterlidir. Feragat sonrası mahkeme, talep hakkında “feragat nedeniyle ret” kararı verir ve davayı feragat edilen kısım veya tamamı yönünden sona erdirir.
Özet
- Feragat Tanımı: HMK m. 307’de düzenlenmiştir.
- Nasıl Yapılır: Yazılı (dilekçeyle) veya sözlü (duruşma esnasında).
- Hukuki Sonuçları: Davanın reddine neden olur, kesin hüküm etkisi doğurur, tek taraflı beyanla geri alınamaz.
- Onay Gerekir mi: Hayır, karşı tarafın veya mahkemenin onayına tabi değildir.
Feragat, davanın seyri açısından son derece önemli bir kurum olup hem davacı hem de diğer taraflar bakımından dikkate alınması gereken sonuçlar doğurur. Yukarıda atıf yapılan kararlar da feragatin mahkeme tarafından nasıl değerlendirildiğine dair örnek niteliği taşımaktadır.