Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Feragat Kavramı ve Sonuçları
1. Feragat Tam Olarak Ne Anlama Gelir?
Feragat, davacının açmış olduğu davadaki talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi anlamına gelir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 307’de de ifade edildiği üzere, davacı, davasını açtığında ileri sürdüğü istemlerinden (talep sonuçlarından) tamamen veya belirli bir kısmından “feragat” ederek vazgeçebilir.
Örnek Karar: Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/1251 K. 2024/250 T. 15.03.2024,
Link
Bu kararda mahkeme, HMK m. 307 doğrultusunda feragatin, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olduğunu açıkça belirtmiştir.
2. Feragat Hangi Aşamalarda ve Nasıl Yapılabilir?
Feragat, yargılamanın her aşamasında yapılabilir. HMK m. 309’da feragatin dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü beyanla yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca HMK m. 310 gereğince feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman mümkündür.
- Feragat beyanı genellikle bir dilekçe ile sunulur.
- Yargılama esnasında, duruşmada sözlü olarak da feragat beyanında bulunmak mümkündür.
Örnek Karar: Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2024/40 K. 2024/217 T. 15.05.2024,
Link
Bu karar, feragatin hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceğini ve hem dilekçe hem de duruşmada sözlü olarak beyan edilebileceğini vurgulamaktadır.
3. Feragatin Hukuki Sonuçları Nelerdir?
- Feragat, davayı doğrudan sonuçlandıran bir taraf işlemidir ve “kesin hüküm” gibi sonuç doğurur. Yani, feragatle birlikte davacı, vazgeçtiği talep yönünden tekrar aynı taleple dava açamaz.
- Feragat eden davacının davası, feragat nedeniyle reddedilir.
- Feragat, karşı taraf lehine bir kazanım (davanın reddi kararı) sağlamış olur.
Örnek Karar: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/1092 K. 2024/1589 T. 21.11.2024,
Link
Burada bölge adliye mahkemesi, feragatin kesin hükme benzer şekilde davayı sona erdiren bir işlem olduğunun altını çizmektedir.
4. Feragat İçin Karşı Tarafın veya Mahkemenin Onayına Gerek Var Mıdır?
Feragat, tek taraflı bir irade beyanıdır. HMK m. 309 uyarınca, feragatin sonuç doğurması için ne karşı tarafın ne de mahkemenin onayına gerek vardır. Davacı feragat dilekçesini veya sözlü beyanını sunduğu anda feragat hüküm ifade eder. Mahkeme, bu beyan üzerine feragat nedeniyle davayı reddeder.
Örnek Karar: İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/749 K. 2024/650 T. 19.09.2024,
Link
Kararda açıkça, feragatin “karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığı” vurgulanmıştır.
Sonuç
- Feragat, davacının dava konusu talebinden tek taraflı ve açıkça vazgeçmesidir.
- Her aşamada mümkündür ve dilekçe veya sözlü beyan yoluyla yapılabilir.
- Kesin hüküm gibi sonuç doğurduğundan, feragat eden taraf aynı taleple tekrar dava açamaz.
- Karşı tarafın ya da mahkemenin onayı aranmaz; beyan ile birlikte feragat geçerli hale gelir.