Blog

Gerçek Olmayan Haberler ve Haksız Rekabetin Hukuki Sonuçları

TBK m. 57 ve TTK m. 54-56 uyarınca haksız rekabet teşkil eden gerçek dışı haberlerin yayılması, açılan dava türleri ve tazminat şartlarının hukuki analizi.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~4 dakika
Haksız Rekabet
Gerçek Olmayan Haberler
TBK 57
TTK 55
Tazminat Davası

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

Türk hukukunda haksız rekabet hem Türk Borçlar Kanunu (TBK) hem de Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamında düzenlenmiştir. Gerçek olmayan haberlerin yayılması, rakiplerin itibarını zedeleyen ve dürüstlük kuralına aykırı olan bu kurumun en temel uygulama alanlarından biridir. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin detaylı açıklamalar aşağıda sunulmuştur.

1. Gerçek olmayan haberlerin yayılması durumunda hangi hukuki yollara başvurulabilir?

Gerçek olmayan haberler nedeniyle ticari veya ekonomik menfaatleri zarar gören kişiler; eylemin tespiti, durdurulması, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve zararlarının tazmini için dava açabilirler.

"Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini,e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir." (İstanbul 14. ATM, 2024/524 K.).

Emsal Karar

2. Müşterileri kaybetme tehlikesiyle karşılaşan kişi ne talep edebilir?

Müşteri çevresi olumsuz etkilenen kişi, haksız rekabet teşkil eden bu davranışlara derhal son verilmesini ve uğradığı maddi zararların karşılanmasını talep etme hakkına sahiptir.

"MADDE 57- Gerçek olmayan haberlerin yayılması veya bu tür ilanların yapılması ya da dürüstlük kurallarına aykırı diğer davranışlarda bulunulması yüzünden müşterileri azalan veya onları kaybetme tehlikesiyle karşılaşan kişi, bu davranışlara son verilmesini ve kusurun varlığı hâlinde zararının giderilmesini isteyebilir. Ticari işlere ait haksız rekabet hakkında Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklıdır." (İstanbul 9. ATM, 2019/1092 K.).

Emsal Karar

3. TBK'nın 57. maddesi hangi tür davranışları kapsar?

TBK m. 57, dürüstlük kuralına aykırı haber yayma ve ilan yapma gibi davranışları genel bir haksız rekabet hali olarak tanımlar. Bu madde daha çok ticari olmayan işlere ilişkindir.

"TBK.nun 57. Maddesinde ticari olmayan işlere ilişkin haksız rekabet düzenlenmiştir. Buna göre 'Gerçek olmayan haberlerin yayılması veya bu tür ilanların yapılması ya da dürüstlük kurallarına aykırı diğer davranışlarda bulunulması yüzünden müşterileri azalan veya onları kaybetme tehlikesiyle karşılaşan kişi, bu davranışlara son verilmesini ve kusurun varlığı hâlinde zararının giderilmesini isteyebilir.'" (Antalya BAM 11. HD, 2023/354 K.).

Emsal Karar

4. Haksız rekabet nedeniyle tazminat talep etmenin temel şartları nelerdir?

Tazminat talebi için; yayılan haberin gerçek dışı olması, bu yayılım nedeniyle müşterilerin azalması veya azalma tehlikesinin doğması ve failin kusurlu olması gerekir.

"kusurun varlığı halinde zararın giderilmesini isteyebilir. Buna göre haksız rekabet tazminat talep edilebilmesinin şartı, gerçek olmayan haberin yayılmasından dolayı müşterilerin azalması ya da onları kaybetme tehlikesinin bulunmasıdır." (Bakırköy 2. ATM, 2023/69 K.).

Emsal Karar

Sonuç

TBK m. 57 ve TTK m. 54-56 uyarınca; haksız rekabet teşkil eden gerçek dışı haber ve ilanlar karşısında mağdurlar, bu eylemlerin durdurulmasını ve uğradıkları maddi/manevi zararın tazmin edilmesini talep edebilirler. Tazminat yükümlülüğü için failin kusurlu olması ve eylemin müşteri çevresi üzerinde olumsuz etki yaratması (veya yaratma tehlikesi) şarttır. İlgili eylemler ticari işletmeler arasındaysa TTK'daki özel hükümler, diğer hallerde ise TBK'daki genel hükümler uygulama alanı bulur.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/87, K. 2024/524, T. 19.07.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/0cdb020b-799d-4c49-8c67-c75afa55ea38
  2. İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2015/867, K. 2019/1092, T. 11.09.2019 https://app.dejure.ai/dokuman/7c9bf7b3-3768-445a-983f-eb4ceeed473f
  3. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD, E. 2023/264, K. 2023/354, T. 27.02.2023 https://app.dejure.ai/dokuman/f314f67d-c0c1-410d-81fd-ff556a17ac51
  4. Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/818, K. 2023/69, T. 27.01.2023 https://app.dejure.ai/dokuman/41fcd658-fc83-42da-bacf-714f4152112b