Blog

Haksız Fiillerde Zamanaşımı ve Tazminat İstemleri

TBK m. 72 uyarınca haksız fiillerde 2 yıllık kısa ve 10 yıllık uzun zamanaşımı süreleri, uzamış ceza zamanaşımı ve borcu ifadan kaçınma hakkının incelenmesi.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
Zamanaşımı
TBK 72
Ceza Zamanaşımı
Haksız Fiil
Defi Hakkı

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 72. maddesi, haksız fiilden doğan tazminat istemlerinde uygulanacak zamanaşımı sürelerini düzenlemektedir. Bu düzenleme, hukuki güvenliğin sağlanması ve hak arama hürriyetinin makul bir sürede kullanılmasını amaçlar.

1. Tazminat isteminde zamanaşımı süreleri nelerdir?

Haksız fiil tazminatlarında iki tür zamanaşımı süresi mevcuttur: Sübjektif nitelikteki kısa süre ve objektif nitelikteki uzun süre.

"6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi gereğince; Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." (Antalya 2. ATM, 2021/635 K.).

Emsal Karar

2. Uzamış ceza zamanaşımı hangi durumlarda uygulanır?

Eğer tazminata konu haksız fiil aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa ve Ceza Kanunu bu suç için daha uzun bir zamanaşımı süresi belirlemişse, hukuk davasında da bu uzun süre (ceza zamanaşımı) uygulanır.

"Tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır... mülga 818 sayılı BK'nın 60. maddesinde olduğu gibi üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüştür." (Erzurum BAM 3. HD, 2024/1715 K.).

Emsal Karar

3. Zamanaşımı dolmuş olsa bile borcu ödemekten kaçınılabilir mi?

Haksız fiil sonucunda zarar gören kişi, bu olay nedeniyle bir borç altına girmişse, tazminat davası açma süresi dolsa bile bu borcu ödemekten kaçınma (defi) hakkına her zaman sahiptir.

"Haksız fiil dolayısıyla zarar gören bakımından bir borç doğmuş ise zarar gören haksız fiilden doğan tazminat istemi zaman aşımına uğramış olsa bile her zaman bu borcu ifadan kaçınabilir." (İstanbul BAM 44. HD, 2024/1239 K.).

Emsal Karar

4. Kısa zamanaşımı süresi ne zaman işlemeye başlar?

Kısa zamanaşımı süresinin (2 yıl) işlemeye başlaması için, zarar görenin hem gerçekleşen zararı hem de bu zarardan sorumlu olan kişiyi öğrenmiş olması gerekir.

Zamanaşımı TürüSüreBaşlangıç Tarihi
Kısa (Sübjektif)2 YılZararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği an.
Uzun (Objektif)10 YılFiilin işlendiği tarih.
Uzamış (Ceza)Değişkenİlgili suçun ceza kanunundaki zamanaşımı süresi.

"Sürenin başlaması zarar görenin zararı ve tazminat sorumlusu kişiyi öğrenmesi gibi sübjektif bir koşulun gerçekleşmesi ile mümkündür." (İstanbul BAM 8. HD, 2025/1015 K.).

Sonuç

TBK m. 72 uyarınca haksız fiil davalarında; zarar ve fail öğrenildikten sonra 2 yıllık kısa, her halükarda fiil tarihinden itibaren 10 yıllık uzun zamanaşımı süresi uygulanır. Fiil bir suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı devreye girer. Ayrıca, haksız fiil mağduru bu fiil nedeniyle bir borç altına girmişse, tazminat hakkı zamanaşımına uğrasa dahi bu borcu ifadan kaçınma hakkını saklı tutar.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. Antalya 2. ATM, E. 2020/104, K. 2021/635, T. 13.10.2021 https://app.dejure.ai/dokuman/740fd1a9-6056-4b63-986c-1358578e4a07
  2. Erzurum BAM 3. HD, E. 2022/1677, K. 2024/1715, T. 18.11.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/df8ab020-c31e-4031-be28-2a153caef334
  3. İstanbul BAM 44. HD, E. 2021/1482, K. 2024/1239, T. 01.07.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/8115a9fa-4824-44df-a219-c0a543554e95
  4. İstanbul BAM 8. HD, E. 2025/321, K. 2025/1015, T. 26.06.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/ef2494c8-ec69-48b5-81f4-62d72430e25e