Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Haksız Rekabete Dair Mahkeme Kararları Doğrultusunda Değerlendirme
Aşağıdaki yazıda; haksız rekabet kavramı, haksız rekabete ilişkin tazminat talepleri, dürüstlük kuralının önemi ve haksız rekabet davalarının tabi olduğu kanun çerçevesinde öne çıkan hususlar, yargı mercilerinin vermiş olduğu örnek nitelikteki kararlar ışığında incelenecektir. İlgili kararlara, makalenin sonunda yer alan bağlantı (URL) formatına uygun şekilde atıf yapılmış, linkleri eklenmiştir.
1) Haksız Rekabet Nedir?
Haksız rekabet, Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 54’te “rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar” olarak tanımlanmıştır. Kanunun amacı; tüm piyasa aktörlerinin menfaatine, dürüst ve bozulmamış bir rekabet ortamını sağlamaktır.
-
Örnek Karar İncelemesi:
Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/327 K. 2023/66 T. 10.02.2023 (Karara ulaşmak için tıklayınız)
Bu emsal kararda, mahkeme; taraflar arasındaki ticari ilişkinin, aldatıcı açıklama ve itibar zedeleyici beyanlar yoluyla bozulduğunu saptamış ve TTK m. 54 vd. kapsamında haksız rekabetin oluştuğuna hükmetmiştir. -
Diğer Bir Örnek Karar:
Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/486 K. 2022/394 T. 26.04.2022 (Karara ulaşmak için tıklayınız)
Mahkeme, haksız rekabetin ortaya çıkması için kusur, zarar veya illiyet bağı koşullarının her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, ancak piyasa düzenini bozan ve rakip şirketin ticari itibarını yaralayan davranışların tek başına “haksız ve hukuka aykırı” kabul edilebileceğini vurgulamıştır.
Dolayısıyla, başkasına ait iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, gerçeğe aykırı tanıtım, rakip firma mallarına gereksiz yere incitici açıklamalarla zarar verme gibi davranışlar haksız rekabetin tipik örnekleridir.
2) Haksız Rekabette Tazminat Talep Edilebilir mi?
TTK m. 56 uyarınca, haksız rekabet nedeniyle müşterileri, ticari itibarı veya ekonomik menfaatleri zarar gören yahut bu tehlike ile karşılaşan kimseler, fiilin haksız olup olmadığının tespitini ve haksız rekabetin men’ini talep edebilecekleri gibi, kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini de isteyebilirler. Buna ek olarak, şartları oluşmuşsa manevi tazminat da gündeme gelebilir.
-
Emsal Karar:
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, E. 2022/1332 K. 2025/107 T. 30.01.2025 (Karara ulaşmak için tıklayınız)
Bu kararda, bölge adliye mahkemesi, haksız rekabet fiiliyle doğrudan zarar gören şirketin hem maddi hem de manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğunu belirtmiştir. Mahkeme, davalının kasıtlı veya ihmali davranışla rakip firmanın müşteri portföyünü yanıltıcı beyanlarla etkilediğini saptamış ve tazminata hükmetmiştir. -
Bir Diğer Karar Örneği:
11. Hukuk Dairesi, E. 2022/5990 K. 2024/389 T. 17.01.2024 (Karara ulaşmak için tıklayınız)
Yargıtay ilgili dairesi, aldatıcı hareket ve iyiniyet kaidelerine aykırı suistimallerin (örn. rakibin ticari itibarını lüzumsuz incitici ifadelerle zedelemek) hem maddi hem de manevi tazminat sorumluluğu doğurabileceğine dikkat çekmiştir.
3) Dürüstlük Kuralı Nedir?
Dürüstlük kuralı, hem Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde hem de TTK’da düzenlenen, ticari ilişkilerde uyulması gereken genel ahlak ve doğruluk prensibidir. Rekabet hakkı, bu kural çerçevesinde kullanılmalı; yanıltıcı, müşteri aldatıcı veya piyasayı bozucu hareketlerden kaçınılmalıdır.
-
Emsal Karar Vurgusu:
Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/537 K. 2022/504 T. 27.06.2022 (Karara ulaşmak için tıklayınız)
Mahkeme, dürüstlük kuralını, ticari hayatta “doğruluk, dürüstlük, aldatıcı veya saldırgan yöntemlerden kaçınma” esasları olarak tanımlamıştır. Kendi ürünlerini yanıltıcı biçimde yüceltirken rakip firma ürünlerini asılsız şekilde karalayan veya kötüleyen davranışların, dürüstlük kuralı ihlali sayılacağına hükmetmiştir. -
İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2022/145 K. 2022/158 T. 08.12.2022
(Karara ulaşmak için tıklayınız) kararı da benzer şekilde dürüstlük kuralına aykırı reklam ve satış yöntemlerini haksız rekabetin temel unsurları arasında değerlendirmiştir.
4) Haksız Rekabet Davaları Hangi Kanuna Tâbidir?
Haksız rekabet davaları, esas itibariyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerine göre görülmektedir. TTK m. 54 - 63 arasında “Haksız Rekabet” başlığı altında detaylı düzenlemeler yer almaktadır. Ayrıca, somut olayın özelliklerine göre Türk Borçlar Kanunu (m. 58) ve Türk Medeni Kanunu (m. 2) hükümlerine de atıfta bulunulabilir.
- Örneğin:
İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2018/916 K. 2022/149 T. 16.03.2022 (Karara ulaşmak için tıklayınız)
Bu kararda mahkeme, 6102 sayılı TTK’nın ilgili maddelerine açıkça vurgu yaparak davanın dayanak noktasının TTK olduğunu, gerekli görülmesi hâlinde Borçlar Kanunu’ndaki haksız fiil ve sorumluluk hükümlerinin de devreye girebileceğini belirtmiştir.
Sonuç ve Değerlendirme
Haksız rekabet, ticari faaliyette bulunan kişi veya şirketlerin, piyasa düzenini bozan, yanıltıcı veya dürüstlük ilkelerine aykırı eylemleri nedeniyle ortaya çıkar. Dürüstlük kuralı, hem ticari yaşamın hem de hukukun temel yapı taşlarından biridir; rakiplere zarar verebilecek, müşteri tabanını yanıltıcı reklamlar veya kötüleme gibi eylemlerin haksız rekabet sayılacağı pek çok emsal kararda vurgulanmıştır.
Bu kapsamda, TTK m. 54 vd. uyarınca haksız rekabet tespit olunduğunda men, ortadan kaldırma, düzeltme ve tazminat gibi pek çok hukuki sonuç gündeme gelir. Kişilik haklarının veya ticari itibarın zedelendiği vakalarda manevi tazminat da talep edilebilir. Haksız rekabet davaları temelde Türk Ticaret Kanunu’na dayanır; ancak somut olayın gerektirdiği hâllerde Türk Borçlar Kanunu veya Türk Medeni Kanunu’ndaki genel hükümler de kıyasen uygulanmaktadır.
Kaynakça / Emsal Kararlara Bağlantılar
-
Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/327 K. 2023/66 T. 10.02.2023
https://app.dejure.ai/dokuman/36325d7e-4177-4f3e-ad6b-d493b5209c3a -
Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/486 K. 2022/394 T. 26.04.2022
https://app.dejure.ai/dokuman/0e831a42-2b50-45da-8ac6-5ff0e0ebb5b2 -
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, E. 2022/1332 K. 2025/107 T. 30.01.2025
https://app.dejure.ai/dokuman/f4817192-e6a5-484b-8166-ad7ebb9e7fca -
11. Hukuk Dairesi, E. 2022/5990 K. 2024/389 T. 17.01.2024
https://app.dejure.ai/dokuman/1276719f-60e4-4510-9b09-e5a8a185451f -
Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/537 K. 2022/504 T. 27.06.2022
https://app.dejure.ai/dokuman/0c060ae6-9c1a-408d-9c6d-67d109f5c04f -
İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2022/145 K. 2022/158 T. 08.12.2022
https://app.dejure.ai/dokuman/e21b5b59-7a4b-492b-acb3-0e3e979ca04a -
İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2018/916 K. 2022/149 T. 16.03.2022
https://app.dejure.ai/dokuman/4d4bfe3c-4918-4fc8-8f85-a842d4274463