Blog

İşe İade Davalarında Hukuki Esaslar ve Yargı Kararları İşiginda Değerlendirme

İş Kanunu’nda iş güvencesine ilişkin hükümler, özellikle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçinin **işe iade** talep edebilmesini ve feshin geçersiz olduğunun tespitiyle tekrar eski işinde çalışmaya başlayabilmesini öngörür. Aşağıda, **işe iade davasına ilişkin koşullar**, **işverenin işe başlatma zorunluluğu**, **davanın süresi** ve **iş sözleşmesinin belirsiz süreli olmasının önemi** emsal kararlara atıfla açıklanmaktadır.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~4 dakika
işe iade dava
Yargıtay kararları
emsal kararlar

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

İŞE İADE DAVALARINDA HUKUKİ ESASLAR VE YARGI KARARLARI IŞIĞINDA DEĞERLENDİRME

İş Kanunu’nda iş güvencesine ilişkin hükümler, özellikle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçinin işe iade talep edebilmesini ve feshin geçersiz olduğunun tespitiyle tekrar eski işinde çalışmaya başlayabilmesini öngörür. Aşağıda, işe iade davasına ilişkin koşullar, işverenin işe başlatma zorunluluğu, davanın süresi ve iş sözleşmesinin belirsiz süreli olmasının önemi emsal kararlara atıfla açıklanmaktadır.

1. İşe İade Davası Açmak İçin İşçinin Taşıması Gereken Şartlar

4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçinin işe iade davası açabilmesi için:

  1. İşyerinde en az 30 işçi çalıştırılması (feshin yapıldığı tarihte 30 işçi şartının varlığı),
  2. İşçinin en az 6 aylık kıdemi bulunması,
  3. İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması,
  4. İşçinin işveren vekili veya vekil yardımcısı konumunda olmaması (yani işverenin bütün işini yönetme yetkisi olmaması)

gerekir. Örneğin, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi, E. 2022/2294 K. 2023/14 T. 19.01.2023 (
Link
) kararında, işe iade davasının yukarıdaki koşullara tabi olduğu vurgulanmıştır.

2. İşveren İşe İade Davasını Kazanan İşçiyi İşe Başlatmak Zorunda mıdır, Başlatmazsa Ne Olur?

4857 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verilmesi hâlinde, işçi kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. İşçi başvurduktan sonra işveren bir ay içinde işçiyi fiilen işe başlatmalıdır.

  • İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, Kanun gereği işe başlatmama tazminatı (en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında) ve ayrıca en çok 4 aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarını ödemekle yükümlü olur.
  • Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2016/23867 K. 2020/9163 T. 23.09.2020 (
    Link
    ) kararında; “4857 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre işveren işe iade için başvuran işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır, aksi hâlde işe başlatmama tazminatı ve dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ödemelidir.” denilmektedir.

3. İşe İade Davası Hangi Süre İçinde Açılmalıdır?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle dava açılması gerektiğini hükme bağlamıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup süresi geçtikten sonra açılan davalar reddedilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2022/4833 K. 2022/5678 T. 09.05.2022 (
Link
) kararında da fesih bildiriminin işçiye tebliğinden itibaren bir aylık dava açma süresinin, işçi bakımından işe iade talebinin işleme konulabilmesi adına zorunlu olduğu vurgulanmıştır.

4. İşe İade Davalarında İş Sözleşmesinin Belirsiz Süreli Olması Neden Önemlidir?

İş Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenen iş güvencesi ve buna bağlı işe iade hükümleri, “belirsiz süreli iş sözleşmesi” ile çalışan işçileri koruma kapsamına alır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde iş güvencesi hükümleri prensip olarak uygulanmaz.

Örneğin, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2022/17917 K. 2023/2826 T. 22.02.2023 (
Link
) kararında, “…işe iade davası açılabilmesi için iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması gerektiği…” açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla, belirli süreli sözleşmelerde feshe itiraz ve işe iade talebi genel olarak mümkün değildir.

Sonuç

  1. İşe iade davası açabilmek için; 30 işçi eşiği, 6 aylık kıdem, belirsiz süreli iş sözleşmesi ve işveren vekili olmama gibi koşullar sağlanmalıdır.
  2. İşçi feshi öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde dava açmalıdır.
  3. Fesih geçersiz sayılır ve işçi 10 iş günü içinde başvurursa, işveren bir ay içinde işçiyi işe başlatmazsa işe başlatmama tazminatı ile en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücretini işçiye ödemekle yükümlüdür.
  4. İş güvencesi sistemi, belirsiz süreli iş sözleşmeleri bakımından getirilmiş olup belirli süreli sözleşmelerde işe iade davası yolu genellikle kapalıdır.

Kaynakça / Atıf Yapılan Kararlar