Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Katılma Yoluyla İstinaf Başvurusu ve HMK 348. Maddesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (“HMK”) uyarınca, istinaf kanun yoluna ilişkin pek çok usul ve esas düzenlenmiştir. İstinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğinden sonra devreye girebilen katılma yoluyla istinaf kurumunun nasıl ve hangi koşullarda uygulanacağı, HMK 348. maddesinde özel olarak hükme bağlanmıştır. Aşağıda, katılma yoluyla istinaf kurumuna ilişkin temel sorular, yasal düzenleme ve emsal karar ışığında cevaplanmaktadır.
1) Katılma yoluyla istinaf başvurusu hangi koşullarda yapılabilir?
HMK 348/1 hükmüne göre, istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, kendi başına istinaf hakkı bulunmasa veya süresi geçirilmiş olsa bile, cevap dilekçesiyle istinaf yoluna başvurabilir. Bu uygulamada:
- Katılma yolu, “cevap dilekçesi” içinde yapılır.
- Katılma yoluyla istinaf, asıl istinaf dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftalık cevap süresi içinde gerçekleşmelidir.
- Bu hakkı kullanabilmek için, öncelikle bir “asıl” istinaf başvurusunun varlığı zorunludur.
Emsal Karar Atfı:
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/2569 K. 2025/64 T. 09.01.2025
https://app.dejure.ai/dokuman/5809b135-c687-4f08-9c0c-524a86c8f791
Bu kararda, HMK 348. maddesi uyarınca katılma yoluyla istinafın koşulları ve iki haftalık cevap süresi vurgulanmıştır.
2) Asıl istinaf başvurusundan feragat edilirse katılma yoluyla istinaf başvurusu ne olur?
Katılma yoluyla istinaf, kanunun ifadesiyle “asıl başvuruya bağımlı” bir yoldur. Dolayısıyla, HMK 348/2 maddesi şu hükmü getirir:
“İstinaf yoluna başvuran, bu talebinden feragat eder veya talebi bölge adliye mahkemesi tarafından esasa girilmeden reddedilirse, katılma yolu ile başvuranın talebi de reddedilir.”
Bu düzenleme gereğince:
- Asıl istinaf süreci, feragat veya esasa girilmeden ret yoluyla sona erdiğinde, katılma yoluyla istinaf başvurusu da kendiliğinden ortadan kalkar.
- Zira, katılma yoluyla yapılan başvuru, asıl başvurunun incelenmesi ve devamı şartına bağlıdır.
3) Katılma yoluyla istinaf başvurusu hükmünün amacı nedir?
Katılma yoluyla istinafın amacı, davayı kazanan (veya kısmen kazanan) tarafın, asıl istinaf dilekçesiyle aleyhine de dönme ihtimali bulunan hususlarda kendisini korumasıdır. Şöyle ki:
- Kazanan taraf bazen kendi başına istinaf yoluna gitmez; fakat karşı taraf istinafa başvurursa, bu dilekçeye cevap içinde “ben de şu noktalar yönünden istinaf istiyorum” diyerek katılabilir.
- Bu, özellikle “başvuru süresini kaçırmış” veya “baştan istinaf etmeyi düşünmemiş” tarafın, karşı tarafın istinaf dilekçesiyle doğan riske karşı kendisini güvence altına alması amacıyla tanınmış bir haktır.
4) 348. maddenin uygulamasına örnek bir mahkeme kararı var mı?
Evet. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/2569 K. 2025/64 T. 09.01.2025 tarihli kararında, HMK 348 uyarınca yapılan katılma yoluyla istinaf başvurusunun, asıl istinaf talebinin varlığına nasıl bağımlı olduğu ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Kararda, “istinaf yoluna başvuran talebinden feragat ettiğinde katılma yoluyla başvuran tarafın talebi de reddedilmelidir” ilkesi açıkça vurgulanmıştır.
https://app.dejure.ai/dokuman/5809b135-c687-4f08-9c0c-524a86c8f791
Sonuç
- Katılma yoluyla istinaf, istinaf dilekçesini tebliğ alan ve başvuru süresi dolmuş olsa dahi cevap dilekçesi içinde yapılabilir.
- Asıl istinaf ortadan kalktığında (feragat veya esasa girilmeden ret), katılma yoluyla başvuru da doğrudan düşer.
- Bu yol, kazanan veya istinaf düşünmeyen tarafın, karşı tarafın istinafına cevap verirken kendi aleyhine olabilecek durumları bertaraf etmesini sağlamayı amaçlar.
- HMK 348. maddesi, bu mekanizmayı ayrıntısıyla düzenler. Emsal kararlar, katılma yoluyla istinafın asıl istinafa bağımlı olduğunu ve asıl başvurunun esasa girilmeden reddi veya feragatle sona ermesi hâlinde katılma yoluyla başvurunun da son bulduğunu teyit etmektedir.