Blog

Kişilik Hakkı İhlallerinde Manevi Tazminat ve Alternatif Yaptırımlar

Türk Borçlar Kanunu m. 58 uyarınca şeref, haysiyet ve özel hayata yönelik saldırılarda manevi tazminat, kınama kararı ve ilanı gibi yaptırımların incelenmesi.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
Kişilik Hakkı
Manevi Tazminat
TBK 58
Kınama Kararı
İtibarın İadesi

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 58. maddesi; bir kişinin şeref, haysiyet, özel hayat gibi kişilik haklarının zedelenmesi durumunda başvurulabilecek yaptırımları düzenler. Kanun koyucu, bu tür ihlallerde sadece maddi telafiyi değil, aynı zamanda manevi tatmini sağlayacak alternatif yöntemleri de hâkimin takdirine sunmuştur.

1. Kişilik hakkının zedelenmesi durumunda manevi tazminat talep edilebilir mi?

Evet, kişilik hakkı hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kişi, uğradığı manevi zararın telafisi için mahkemeden tazminat talep edebilir.

"Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir." (Yargıtay 5. HD, 2025/4388 K.).

Emsal Karar

2. Manevi tazminat yerine hâkim başka hangi giderim biçimlerine karar verebilir?

Kanun, hâkime sadece para ödenmesine hükmetme zorunluluğu getirmemiş; manevi zararın niteliğine göre paraya alternatif veya paraya ek yöntemler geliştirme yetkisi tanımıştır.

"Kişilik hakkının zedelenmesi başlıklı 6098 sayılı TBK'nin 58.maddesinde; Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hakim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir. düzenlemesi bulunmaktadır." (İstanbul Anadolu 13. ATM, 2024/852 K.).

Emsal Karar

3. Hâkimin saldırıyı kınayan karar vermesi ve yayımlanması ne anlama gelir?

Bu yaptırım, özellikle paranın tam bir tatmin sağlamadığı veya itibarın iadesinin öncelikli olduğu durumlarda, saldırının haksızlığının mahkemece tescil edilip ilan edilmesidir.

"818 sayılı BK’nın 49/3. (6098 sayılı TBK 58/2) maddesine göre hâkim, kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi zararın giderilmesi için, zarar görene bir miktar para ödenmesine hükmedebileceği gibi, bunun yerine veya buna ek olarak diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir, özellikle kişilik hakkına saldırı teşkil eden eylemi kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir." (HGK, 2021/1135 K.).

Emsal Karar

4. TBK m. 58'in öngördüğü genel yaptırım yelpazesi nedir?

İlgili madde, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye maddi bir tazminatın yanı sıra, hâkimin takdirine bağlı olarak saldırıyı durduran ve kınayan geniş bir yaptırım yelpazesi sunar.

"Kişilik haklarının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat TBK'nın 58. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, kişilik haklarının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminatın adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir." (İstanbul 16. ATM, 2024/40 K.).

Emsal Karar

Sonuç

TBK m. 58 uyarınca; kişilik hakkı saldırıya uğrayanlar için asıl amaç manevi tatmindir. Hâkim, bu tatmini sağlamak amacıyla manevi tazminat ödenmesine karar verebileceği gibi, bu tazminatın yerine veya yanına saldırıyı kınayan bir karar verip bu kararın basın veya diğer mecralarda yayımlanmasını emredebilir. Bu yetki, hâkimin somut olayın adaletini sağlama ve bozulan manevi dengeyi iade etme konusundaki geniş takdir hakkının bir yansımasıdır.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. Yargıtay 5. HD, E. 2024/12928, K. 2025/4388, T. 07.04.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/c337d3ff-6e39-438c-b270-9b71c88ac0e0
  2. İstanbul Anadolu 13. ATM, E. 2024/379, K. 2024/852, T. 04.12.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/912d724f-543b-48ab-8da5-460db8f5ee9e
  3. Yargıtay HGK, E. 2017/1378, K. 2021/1135, T. 30.09.2021 https://app.dejure.ai/dokuman/1684862e-1e74-4735-80f0-2edb9777cd51
  4. İstanbul 16. ATM, E. 2023/102, K. 2024/40, T. 24.01.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/0003b6c8-d4a8-4b5b-8da3-eddaea872ab7