Müsadere Kararlarının İnfazı: HAGB, Zamanaşımı ve Kesinleşme Tarihini Belirleyen Esaslar

Müsadere Kararlarının İnfazı: HAGB, Zamanaşımı ve Kesinleşme Tarihini Belirleyen Esaslar

Müsadere, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (“TCK”) 54 ilâ 55. maddelerinde düzenlenen güvenlik tedbirleri arasındadır. Her ne kadar bir güvenlik tedbiri niteliği taşısa da, hükmün bir parçası sayılır ve asıl hükümle birlikte kanun yollarına tabidir. Aşağıda, bu konudaki en sık sorulan dört soruya dair açıklamalar, emsal Yargıtay kararları çerçevesinde ele alınmıştır.

---

1. Müsadere kararları, HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) kararı verilmesi durumunda nasıl infaz edilir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (“HAGB”), sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuken henüz sonuç doğurmamasına yol açar. Yargıtay içtihadına göre, hüküm niteliğinde olmayan bu karar, askıda bir karar olup, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmediği takdirde davanın düşmesine karar verilebilir. Bu durumda:

1. Müsadere de askıdadır ve hukuki bir sonuç doğuramaz.
2. Denetim süresi sonunda düşme kararı verilirse, artık bir mahkûmiyet hükmü kesinleşmediğinden, müsadere de infaz edilemez.
3. Denetim süresi içinde sanık kasten yeni bir suç işler ve mahkeme hükmü açıklar ise, bu kez müsadere kararı da hükümle birlikte kesinleşme aşamasına gelir ve infaz edilebilir.

Emsal Karar:

• Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2019/29228 K. 2020/13441 T. 16.06.2020
  https://app.dejure.ai/dokuman/b6cb1743-ca5a-4326-a345-b93efb3a8beb
  Kararda, “Müsadere kararı güvenlik tedbiri olmakla birlikte hükmün bir parçası niteliğinde” olduğu, HAGB ile birlikte verilen müsaderenin de “askıda bir karar” sayıldığı ve hüküm açıklanıncaya dek infaz kabiliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir.

---

2. Müsadere kararlarının infazında 20 yıllık zamanaşımı süresi hangi durumlarda uygulanır?

TCK’nın 70. maddesi, “Müsadereye ilişkin hüküm, kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmez.” şeklinde düzenlenmiştir. Şu hâlde:

• Bir müsadere kararının (örneğin, suça konu eşyanın devlete geçirilmesi kararı) kesinleşme tarihinden başlayarak 20 yıl içerisinde infaz işlemleri yapılmak zorundadır.
• 20 yıl geçtikten sonra, artık o müsadere hükmü infaz edilemez.
• Burada dikkat edilmesi gereken nokta, 20 yıllık sürenin ancak müsadere hükmü kesinleştikten sonra işlemeye başlamasıdır.

Emsal Karar:

• Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2024/2975 K. 2024/10462 T. 27.11.2024
  https://app.dejure.ai/dokuman/61fe330f-bfb2-47dd-98a5-00198d821d5e
  Kararda, TCK 70. maddesinin emredici olduğu, dolayısıyla müsadereye ilişkin hüküm kesinleştikten sonra 20 yıl geçmesi hâlinde infaz yapılamayacağı açıkça vurgulanmıştır.

---

3. Müsadere kararlarının kesinleşme tarihi ne zaman başlar?

Her ceza hükmünde olduğu gibi, müsadere kararının kesinleşme tarihi de o hükmün kanun yolu aşamasının sona ermesiyle belirlenir. Müsadere, asıl hükümle doğrudan bağlantılıysa, hükmün tamamına dair temyiz/istinaf süreçleri sonuçlanmadan kesinleşme gerçekleşmez. Hüküm herhangi bir nedenle bozulmuşsa, müsadere kararı da bozulmuş sayılır ve yeniden değerlendirilir.

1. Asıl hükümle doğrudan bağlantılı müsadere: Suçla doğrudan ilişkili mülkiyet geçişi (örneğin, suça konu eşyanın müsaderesi). Bu durumda, karar ancak mahkûmiyetle birlikte kanun yollarından geçerek kesinleşirse infaz edilebilir.
2. Bağımsız (müstakil) müsadere: Suçtan bağımsız bir eşyaya yönelik tedbir (örneğin, TCK 54/4 kapsamında üretimi, bulundurulması zaten başlı başına suç olan eşya). Bu hâlde karar müstakil olarak kesinleşebilir ve infaza konu olabilir.

---

4. Müsadere kararlarının infazında zamanaşımının işlememesi için hangi koşullar gereklidir?

TCK 70 hükmü, müsadere kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl geçtikten sonra hükmün infaz edilemeyeceğini düzenler. Yirmi yıllık bu sürenin işlememesi veya kesilmesi için, hukukumuzda genel olarak “ceza zamanaşımını kesen hâllerin” (örneğin yeniden yargılama işlemleri, infaz girişimleri vb.) devreye girip girmediğine bakılır. Ancak müsadere, bir güvenlik tedbiri olduğundan, ceza zamanaşımı kesintilerine aynen tabi olup olmadığı konusunda doktrinde tartışmalar mevcuttur.

• Hakim uygulaması: Çoğunluk görüş ve Yargıtay uygulaması, müsadere hükmü için TCK 70’teki 20 yıllık sürenin kesinleşmeyle işlemeye başlayacağı ve kural olarak kesintisiz işleyeceği yönündedir.
• Eğer infaza yönelik bir kanuni engel (örneğin, kararın henüz kesinleşmemiş olması, HAGB vb.) varsa, zamanaşımı hala işler ancak 20 yıllık süre, hükmün kesinleşmesinden itibaren sayıldığından, bu engel kalktığında infaz devam edebilir. Zira kesinleşme yoksa 20 yıl dahi işlemeye başlamamış sayılır.

Sonuç olarak, müsadere kararının zamanaşımı süresini “işletmeyecek” veya “kesintiye uğratacak” özel bir düzenleme yoktur; esas olan, TCK 70 hükmü gereğince, kesinleşmeden sonraki 20 yıl içinde infazın yapılmasıdır.

---

Kaynakça / Atıf Yapılan Kararlar

1. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2019/29228 K. 2020/13441 T. 16.06.2020
   https://app.dejure.ai/dokuman/b6cb1743-ca5a-4326-a345-b93efb3a8beb

   • “Müsadere kararı güvenlik tedbiri olmakla birlikte hükmün bir parçası niteliğinde olup, hükmün açıklanmasıyla kesinleşme yoluna girer.”

2. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2024/2975 K. 2024/10462 T. 27.11.2024
   https://app.dejure.ai/dokuman/61fe330f-bfb2-47dd-98a5-00198d821d5e

   • “5237 sayılı Kanun’un 70. maddesinde yer alan ‘Müsadereye ilişkin hüküm, kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmez.’ düzenlemesi gereğince…”

---

Sonuç:

• HAGB kararı verildiği sürece müsadere de askıda kalır ve infaz edilmez.
• 20 yıllık zamanaşımı kuralı, müsadere kararının kesinleşme tarihinden başlar ve bu süre geçtikten sonra infaz imkânsız hâle gelir.
• Müsadere, mahkûmiyet kararının parçası olup, hüküm bozulduğunda da müsadere kararı geçersizleşir ve yeniden değerlendirilir.
• Zamanaşımının işlememesi için, esasen hükmün kesinleşmesi gerekir; kesinleşmeyen müsadere kararı hakkında TCK 70 hükmünün 20 yıllık süresi işlemeye başlamaz.