Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
ÖDEME EMRİ, KESİNLEŞME VE HACİZ İŞLEMİNE DAİR EMSAL KARARLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Aşağıdaki sorular ışığında, ödeme emrinin tebliği ve itiraz süresi ile haciz işlemlerinin şartları hakkında yargı kararlarında öne çıkan hususlar açıklanacaktır. İlgili dokümanlarda yer alan kararlara emsal olarak atıf yapılmakta olup, bağlantıları (linkleri) belirtilen formatta sunulmuştur.
1) Ödeme Emri Tebliğ Edilmeden Haciz İşlemi Yapılabilir mi?
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (“AATUHK”) ve İcra İflas Kanunu (“İİK”) hükümleri ile yargı içtihatlarına göre, ödeme emri tebliğ edilmeden ve takip kesinleşmeden kural olarak haciz aşamasına geçilemez.
-
İstanbul BİM 6. Vergi Dava Dairesi, E. 2024/2040 K. 2024/3543 T. 31.10.2024
Link
Bu kararda vurgulandığı üzere, “Ödeme emri tebliği cebri takibatta başlangıç noktasıdır. Ödeme emri tebliğ edilmeden borçlu hakkında haciz yoluna başvurulmasına imkân yoktur.” Dolayısıyla, haciz yapılabilmesi için öncelikle ödeme emrinin usulüne uygun tebliği gerekmektedir. -
Danıştay 4. Daire, E. 2019/1367 K. 2022/5755 T. 18.10.2022
Link
Burada da, 6183 sayılı Kanun’da cebri tahsil yöntemlerinden biri olan hacze başvurulabilmesi için öncelikle ödeme emri düzenlenerek tebliğinin gerektiği, ancak borç ödenmediğinde haciz safhasına geçilebileceği ifade edilmektedir.
Sonuç: Ödeme emri tebliği yapılmadan veya usulüne aykırı yapılmışken haciz işlemi tesis edilmesi, yargı kararlarında hukuka aykırı bulunarak iptal edilmektedir.
2) İcra Takibinin Kesinleşmesi İçin Ödeme Emrine İtiraz Süresi Ne Kadardır?
İİK m.62 uyarınca, genel haciz yolu ile ilamsız takiplerde “borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir.” Bu 7 günlük süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/1199 K. 2022/7686 T. 22.06.2022
Link
Kararda, “İcra Mahkemesi’ne yapılacak itirazın 7 günlük yasal sürede gerçekleşmemesi takibi kesinleştirir.” denilmektedir. Dolayısıyla borçlunun 7 günlük süre içinde borca veya ödeme emrine itiraz etmemesi hâlinde takip kesinleşir.
3) Haciz İşleminden Önce Borçluya Ödeme Emri Dışında Ayrıca Bildirim Yapılması Zorunlu mudur?
Kural olarak, “Haciz işleminden önce ayrıca bir bildirim yapılması” şartı, ödeme emrinin tebliğ edildiği ve süresinde itiraz edilmediği durumlarda aranmaz. Çünkü ödeme emri, zaten borçlunun yasal haklarını kullanması (itiraz veya ödeme) için kendisine tanınan bildirimin kendisidir. Takip kesinleşince, alacaklının talebiyle haciz aşamasına geçilebilir.
-
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/3047 K. 2024/568 T. 18.01.2024
Link
İlgili kararda, “Borcun ödenmesi için 7 günlük sürenin geçmesi ile takip kesinleştiğinden ayrıca borçluya ek bir ihbarda bulunulması gerekmeksizin alacaklının haciz talebi üzerine haciz yapılabilir.” ifadelerine yer verilmiştir. -
Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/1886 K. 2023/451 T. 09.03.2023
Link
Burada da takip kesinleştikten sonra icra dairesinin ayrıca bir “bilgilendirme” yapmaksızın haciz talebini yerine getirebileceği belirtilmektedir.
Özetle: Kanunda takip kesinleştikten sonra ayrıca bir “önceden haber verme” zorunluluğu yoktur. Ödeme emri, zaten borçluya yasal süre vererek, itiraz hakkını kullanmasını sağlamaktadır. Bu süre dolduğunda hacze geçilebilmektedir.
Emsal Kararlara Dair Linkler
-
İstanbul BİM 6. Vergi Dava Dairesi, E. 2024/2040 K. 2024/3543 T. 31.10.2024
Link -
Danıştay 4. Daire, E. 2019/1367 K. 2022/5755 T. 18.10.2022
Link -
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/1199 K. 2022/7686 T. 22.06.2022
Link -
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/3047 K. 2024/568 T. 18.01.2024
Link -
Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/1886 K. 2023/451 T. 09.03.2023
Link
SONUÇ
- Ödeme emri tebliğ edilmeden haciz kural olarak yapılamaz. Bu husus, hem İİK hem de 6183 sayılı Kanun’da öngörülen cebri takip sisteminin temel ilkelerindendir.
- İcra takibinin kesinleşmesi, ödeme emrinin 7 gün içinde itiraz edilmemesiyle gerçekleşir (İİK m.62).
- Haciz işleminden önce borçluya ayrıca bir ihbar veya bildirim yapılması gerekmez; ödeme emri zaten bu işlevi görmektedir. Takip kesinleştikten sonra alacaklının talebiyle doğrudan hacze geçilebilir.
Bu emsal kararlar, ödeme emri tebliği ve itiraz sürelerine uyulmadan yapılan haciz işlemlerinin hukuka aykırı addedilerek iptal edildiğini; mahkemelerin, tebligat usulü ve sürelerin doğru işletilmesini esas aldığını göstermektedir.