Blog

Ölüm ve Bedensel Zararlarda Tazminatın Kapsamı

TBK m. 53 ve 54 çerçevesinde ölüm halinde destekten yoksun kalma, bedensel zararlarda çalışma gücü kaybı ve tedavi giderlerinin hukuki analizi.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
Ölüm
Bedensel Zarar
Destekten Yoksun Kalma
TBK 53
TBK 54

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 53. ve 54. maddeleri, bir haksız fiil sonucunda meydana gelen ölüm ve bedensel zararların hangi kalemler altında tazmin edileceğini düzenlemektedir. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin detaylı açıklamalar aşağıda sunulmuştur.

1. Ölüm hâlinde hangi zararlar tazmin edilebilir?

Ölümle sonuçlanan olaylarda tazminatın kapsamı TBK m. 53 ile belirlenmiştir. Bu kapsamda cenaze masrafları, destekten yoksun kalma tazminatı ve belirli şartlarda tedavi giderleri talep edilebilir.

"6098 sayılı TBK'nın 53. Maddesine göre; Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." (Konya 2. ATM, 2024/642 K.).

Emsal Karar

2. Temsil olunanın veya temsilcinin ölümü, temsil yetkisini nasıl etkiler?

Ölüm, kural olarak temsil yetkisini kendiliğinden sona erdirir. Bu durum, kişiliğin sona ermesinin hukuki bir sonucudur. "4721 sayılı Kanun'un 28. maddesine göre gerçek kişiler hakkında sağ doğmakla başlayan kişilik ölümle sona ermekte olup ölüm ile kişiliği sona erenler için artık hak ve fiil ehliyetine sahip olduklarından söz etmeye olanak bulunmamaktadır. 6098 sayılı Kanun'un anılan hükümlerinden anlaşıldığı üzere ise hukuki işlemden doğan vekâlet veren ile vekil arasında temsil yetkisine dair sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça taraflarının birinin ölümü, ehliyetini kaybetmesi veya iflası ile hiçbir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden son bulacaktır" (AYM, 2014/18188 B.).

Emsal Karar

3. Ölenin desteğinden yoksun kalanlar hangi kayıplarını talep edebilir?

Destekten yoksun kalma tazminatı, ölenin yardımıyla geçinenlerin sosyal ve ekonomik durumlarını korumayı amaçlar. "Ölenin destek ve yardımından yoksun kalanlarının uğradıkları bu zarara, destek kaybından doğan zarar denilmektedir." (HGK, 2022/1079 K.).

"Ölüm, derhal vukubulmamış ise zarar ve ziyan tedavi masraflarını ve çalışmağa muktedir olamamaktan mütevellit zararı ihtiva eder." (HGK, 2022/1079 K.).

Emsal Karar

4. Tedavi giderleri ve çalışma gücü kayıpları ne zaman tazmin edilebilir?

Bu kalemler, haksız fiil sonucu yaralanma meydana geldiğinde veya kaza ile ölüm arasında bir süre geçmişse talep edilir. "Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmemişse 6098 sayılı TBK'nın 54. Maddesine göre; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar bedensel zararlar olarak kabul edilir." (İstanbul Anadolu 12. ATM, 2023/42 K.).

Emsal Karar

Sonuç

Özetle; TBK 53 ölüm durumundaki cenaze ve destek kaybı gibi dışsal zararları, TBK 54 ise bedensel bütünlüğü bozulan kişinin doğrudan uğradığı tedavi ve kazanç kayıplarını güvence altına alır. Ölüm ayrıca, temsil gibi iradi yetkileri de kanunen sona erdiren kesin bir hukuki olgudur.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/673, K. 2024/642, T. 16.10.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/573b3bb9-288c-4bd8-87aa-99280c40d22e
  2. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2014/18188, T. 08.03.2017 https://app.dejure.ai/dokuman/d2dd55ac-c86e-4a93-ab42-db1226b90f51
  3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2019/597, K. 2022/1079, T. 29.06.2022 https://app.dejure.ai/dokuman/a98aeab1-2429-41d6-b8c9-d9909dc5d77e
  4. İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/617, K. 2023/42, T. 20.01.2023 https://app.dejure.ai/dokuman/89046624-0bd0-40e9-aa91-7c21e5e3352f