Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 73. maddesi, birlikte sorumlu olan kişilerin birbirlerine karşı sahip oldukları rücu hakkının hangi süreler içinde kullanılması gerektiğini düzenler. Tazminatı ödeyen tarafın, diğer sorumlulara yönelebilmesi için hem belirli sürelere uyması hem de yasal bildirim yükümlülüğünü yerine getirmesi şarttır.
1. Rücu isteminde zamanaşımı süresi ne zaman başlar ve ne kadar sürer?
Rücu isteminde zamanaşımı süresinin başlaması için tazminatın tamamen ödenmiş olması ve rücu edilecek kişinin öğrenilmiş olması gerekmektedir.
"TBK 73 md; Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Tazminatın ödenmesi kendisinden istenilen kişi, durumu birlikte sorumlu olduğu kişilere bildirmek zorundadır." (İstanbul Anadolu 5. ATM, 2022/509 K.).
Emsal Karar
- İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2018/934, K. 2022/509, T. 09.06.2022 Karar Detayı
2. Tazminatın tamamının ödenmesinin zamanaşımı üzerindeki etkisi nedir?
Rücu hakkının kullanılabilmesi ve zamanaşımı sürelerinin işlemeye başlaması için ödemenin bir bütün olarak yapılması yasal bir ön koşuldur. Parçalı ödemelerde, rücu hakkı kural olarak son parçanın ödenmesiyle netlik kazanır.
"Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." (Antalya BAM 11. HD, 2023/1630 K.).
Emsal Karar
- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2021/1003, K. 2023/1630, T. 16.10.2023 Karar Detayı
3. Bildirim yükümlülüğü nedir ve yapılmazsa zamanaşımı nasıl etkilenir?
Tazminatı ödemekle yükümlü tutulan kişi, bu durumu diğer sorumlulara bildirmek zorundadır. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi zamanaşımı süresinin başlangıcını borçlu aleyhine olacak şekilde geriye çekebilir.
| Durum | Zamanaşımı Başlangıcı |
|---|---|
| Bildirim Yapılmışsa | Ödeme ve öğrenme tarihi. |
| Bildirim Yapılmamışsa | Bildirimin dürüstlük kuralına göre yapılabileceği en erken tarih. |
"Kendisinden tazminat istenen kişi bu bildirim yükümlülüğünü yerine getirmezse zamanaşımı, bu bildirimin dürüstlük kurallarına göre yapılabileceği tarihten itibaren başlayacaktır." (HGK, 2019/253 K.).
Emsal Karar
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/837, K. 2019/253, T. 07.03.2019 Karar Detayı
4. "Birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarih" neyi ifade eder?
Bu ifade, tazminatı ödeyen tarafın, diğer sorumlunun kusurunu veya sorumluluğunu netleştirdiği tarihi (genellikle bir bilirkişi raporu veya mahkeme ilamı tarihini) temsil eder.
"Davacının davalının sorumlu olduğunu dosya kapsamında sunulan 04/07/2022 tarihli rapor ile öğrendiği ve davalıya karşı 07/05/2024 tarihinde takip başlattığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir." (Bakırköy 8. ATM, 2025/839 K.).
Emsal Karar
- Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/503, K. 2025/839, T. 09.10.2025 Karar Detayı
Sonuç
TBK m. 73 uyarınca; rücu davalarında 2 yıllık kısa zamanaşımı süresi, tazminatın tamamının ödenmesi ve sorumlu kişinin öğrenilmesiyle eş zamanlı olarak başlar. Her durumda ödeme tarihinden itibaren 10 yıl geçmesiyle hak düşer. Diğer sorumlulara bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur; bu bildirim ihmal edilirse zamanaşımı süresi, dürüstlük kuralı gereği bildirimin yapılabileceği andan itibaren başlatılarak ödeme yapan tarafın rücu imkânı kısıtlanabilir.
KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI
- İstanbul Anadolu 5. ATM, E. 2018/934, K. 2022/509, T. 09.06.2022 https://app.dejure.ai/dokuman/3bf628a2-f72f-4391-8912-b74b28e22f25
- Antalya BAM 11. HD, E. 2021/1003, K. 2023/1630, T. 16.10.2023 https://app.dejure.ai/dokuman/0fd53aa9-2adf-4602-8f69-4c7af34612fc
- Yargıtay HGK, E. 2015/837, K. 2019/253, T. 07.03.2019 https://app.dejure.ai/dokuman/8f67520f-6711-44f2-ad9e-3ea62f569cbb
- Bakırköy 8. ATM, E. 2024/503, K. 2025/839, T. 09.10.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/2c2d527d-601c-485d-9875-6a2fa6147f64