Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Aşağıda yer alan sorular, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “İmar kirliliğine neden olma” başlıklı 184. maddesindeki düzenlemeler ve ilgili yargı kararları ışığında yanıtlanmaktadır.
1) “Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların imar planına uygun hale getirilmesi durumunda açılan davalar ne olur?”
TCK m.184/5 hükmüne göre, bir binayı ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak inşa eden kişi, bu yapıyı imar planına ve ruhsatına uygun hale getirirse:
- Bu fiile ilişkin kamu davası açılmaz,
- Açılmış olan kamu davası düşer,
- Mahkûm olunan ceza varsa bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.
Dolayısıyla, ruhsata aykırılığın giderilmesi veya imar planına uygun hâle getirilmesi hâlinde, yargılama mercileri, davanın düşmesi yönünde karar vermek zorundadır.
Emsal Karar
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/35677 K. 2021/28140 T. 30.11.2021
Karar metni için tıklayınız
Kararda, TCK m.184/5 çerçevesinde binanın imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirilmesi hâlinde açılmış olan kamu davasının düşeceği açıkça belirtilmiştir.
2) “Yapı kullanma izni alınmamış binalarda sınai faaliyetlere izin vermenin cezası nedir?”
TCK m.184/3 uyarınca, “Yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin icrasına müsaade eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
Buna göre, binada oturma (iskan) izni almaksızın —yani yapı kullanma izni yokken— fabrikalaşma, atölye, imalathane gibi faaliyetlere izin veren veya bu faaliyetleri bilerek sağlayanlar, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası tehdidi altındadır.
Emsal Karar
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, E. 2021/2041 K. 2021/1605 T. 27.09.2021
Karar metni için tıklayınız
Kararda, TCK m.184/3’te yer alan “yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin icrasına izin verenlerin cezalandırılacağı” hükmüne atıf yapılmıştır.
3) “Hangi tarihten önce yapılmış yapılar için, yapı kullanma izni alınmamış binalarda sınai faaliyetlere izin verme cezası uygulanmaz?”
TCK m.184’ün altıncı fıkrasına göre, “İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılarla ilgili olarak uygulanmaz.” Dolayısıyla, 12 Ekim 2004 tarihinden önce inşa edilmiş ve yapı kullanma izni olmayan binalarda sınai faaliyete müsaade edilmesi hâlinde, TCK m.184/3 hükmü (iki yıldan beş yıla kadar hapis) uygulanmaz.
Emsal Karar
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2023/493 K. 2023/12593 T. 21.02.2023
Karar metni için tıklayınız
Kararda, 12 Ekim 2004 öncesi yapıların, TCK m.184/2 ve m.184/3 kapsamı dışında kaldığı vurgulanmıştır.
4) “Şantiyelere ruhsatsız inşaat nedeniyle elektrik, su veya telefon bağlantısı verilmesinin cezası nedir?”
TCK m.184/2 hükmü şu şekildedir:
“Yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
Ruhsat alınmamış şekilde başlatılan inşaatlarda, söz konusu şantiyeye herhangi bir altyapı bağlantısı yapılmasına izin veren kişiler de kanunen sorumluluk altındadır.
Emsal Karar
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/4332 K. 2023/1874 T. 30.03.2023
Karar metni için tıklayınız
Kararda, TCK m.184/2’nin “ruhsatsız inşaat şantiyelerine elektrik, su veya telefon bağlama” fiilini ayrı suç olarak düzenlediği belirtilmiştir.
Sonuç
- Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı, imar planına ve ruhsata uygun hâle getirilirse açılan kamu davası düşer (TCK m.184/5).
- Yapı kullanma izni olmaksızın sınai faaliyete izin veren kişiler, TCK m.184/3 gereğince 2 ila 5 yıl hapis cezasıyla karşılaşır.
- 12 Ekim 2004 öncesi inşa edilmiş yapılar, TCK m.184/2 ve 3 kapsamında yer almaz.
- Ruhsatı bulunmayan inşaat şantiyelerine elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade edenler ise 2 ila 5 yıl hapis cezasına çarptırılır (TCK m.184/2).
Yukarıda yer alan hususlar, TCK m.184 ve ilgili yargı kararları ışığında özetlenmiş olup, uygulamada her somut olaya özgü değerlendirme yapmak gerekmektedir.