Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Türk Borçlar Kanunu (TBK), sözleşmelerde uygulanacak faiz ve temerrüt faizi oranlarına yönelik emredici sınırlamalar getirmiştir. Sözleşmede faiz oranının kararlaştırılmadığı durumlarda izlenecek yol ve yasal üst sınırlar yargı kararları ışığında aşağıda sunulmuştur.
1. Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte hangi mevzuat hükümleri uygulanır?
Sözleşmede faiz miktarı belirtilmemişse, borcun doğduğu tarihteki yasal faiz oranları dikkate alınır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi kararına göre: "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 88. maddesinin "Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz." (Yargıtay 23. HD, 2012/6745 K.).
Emsal Karar
- Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2012/3871, K. 2012/6745, T. 16.11.2012 https://app.dejure.ai/dokuman/afef8286-2b26-4e24-ac82-740c95482e82
2. Sözleşmeyle belirlenen faiz oranı, mevzuatla belirlenen oranın yüzde kaç fazlasını aşabilir?
Sözleşme özgürlüğü kapsamında faiz oranı serbestçe belirlenebilse de, TBK bu oranın yasal faiz oranının %50 fazlasını geçemeyeceğini hüküm altına almıştır.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi kararına göre: "Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz" (Yargıtay 13. HD, 2014/11935 K.).
Emsal Karar
- Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2013/30975, K. 2014/11935, T. 16.04.2014 https://app.dejure.ai/dokuman/77572cab-ead9-4f77-ae45-37e4e2271312
3. Temerrüt faizi oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri mi uygulanır?
Evet. Borçlunun temerrüde düşmesi halinde uygulanacak faiz oranı sözleşmede yoksa, yasal mevzuat hükümlerine başvurulur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına göre: "Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur.” hükmünü içermekte olup anapara faizi ödeme borcunda olduğu gibi temerrüt faizi ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirleneceği vurgulanmıştır." (Yargıtay HGK, 2021/184 K.).
Emsal Karar
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/432, K. 2021/184, T. 02.03.2021 https://app.dejure.ai/dokuman/1d1805bf-5628-43b7-9113-930a9425a0f1
4. Sözleşme ile kararlaştırılan temerrüt faizi oranı, mevzuatla belirlenen oranın yüzde kaç fazlasını aşamaz?
Temerrüt faizi oranında sınır, yasal (mevzuatla belirlenen) faiz oranının %100 fazlasıdır. Yani sözleşmesel temerrüt faizi, yasal faizin en fazla iki katı olabilir.
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi kararına göre: "Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz." hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de; "Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz." (Sakarya BAM 7. HD, 2025/1535 K.).
Emsal Karar
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/523, K. 2025/1535, T. 26.09.2025
https://app.dejure.ai/dokuman/5ca2fefb-f1d2-439b-87ad-b6c8e77abcf0
Sonuç
Mevcut yasal düzenlemeler ve yargı kararları uyarınca; borç ve temerrüt faizleri sözleşmede belirlenmemişse borcun doğduğu tarihteki yasal oran uygulanır. Sözleşme ile belirlenen oranlar için ise iki sınır mevcuttur: Anapara faizi, yasal faizin en fazla %50 fazlası olabilir; temerrüt faizi ise yasal faizin en fazla %100 fazlası (iki katı) olabilir. Bu sınırları aşan faiz şartları emredici hukuk kurallarına aykırılık nedeniyle geçersiz sayılır.
KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI
- Yargıtay 23. HD, E. 2012/3871, K. 2012/6745, T. 16.11.2012 https://app.dejure.ai/dokuman/afef8286-2b26-4e24-ac82-740c95482e82
- Yargıtay 13. HD, E. 2013/30975, K. 2014/11935, T. 16.04.2014 https://app.dejure.ai/dokuman/77572cab-ead9-4f77-ae45-37e4e2271312
- Yargıtay HGK, E. 2017/432, K. 2021/184, T. 02.03.2021 https://app.dejure.ai/dokuman/1d1805bf-5628-43b7-9113-930a9425a0f1
- Sakarya BAM 7. HD, E. 2024/523, K. 2025/1535, T. 26.09.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/5ca2fefb-f1d2-439b-87ad-b6c8e77abcf0