Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Tekerrür Hükümlerine İlişkin Emsal Kararlar Işığında Değerlendirme
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (“TCK”) 58. maddesinde düzenlenen tekerrür hükümleri, “önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi” hâlinde devreye girer. Aşağıda, tekerrürün hangi durumlarda uygulanacağı, yabancı mahkeme kararlarının etkisi ve cezanın türü gibi konular, ilgili emsal kararlara atıf yapılarak yanıtlanmıştır.
1. Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için hangi suç tipleri arasında bir bağlantı olmalıdır?
TCK m. 58/4’e göre, kasıtlı suçlarla taksirli suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Aynı şekilde sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında da tekerrür hükümleri geçerli değildir. Bir başka deyişle:
- Kasıtlı bir önceki suç + kasten işlenen yeni bir suç varsa tekerrür uygulanabilir.
- Taksirli suç + kasten işlenen suç arasında tekerrür uygulanmaz.
- Sırf askerî suç + genel suçlar (örneğin TCK’daki) arasında da tekerrür hükümleri uygulanmaz.
Emsal Karar
- Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2023/16533 K. 2025/1351 T. 11.02.2025
https://app.dejure.ai/dokuman/87a74615-1b35-498b-b9d9-0b0379c3cb66
Kararda, “kasıtlı suç ile taksirli suç arasında tekerrür hükümlerinin uygulanmayacağı”na ilişkin TCK 58/4 hükmü vurgulanmıştır.
2. Yabancı ülke mahkemelerinden verilen kararlar tekerrüre esas alınabilir mi? Hangi hallerde?
TCK 58/4, yabancı ülke mahkemelerince verilen hükümlerin kural olarak tekerrüre esas alınamayacağını belirtir. Ancak şu istisnalar geçerlidir:
“Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik” suçları açısından, yabancı ülke mahkemelerinden verilen mahkûmiyet kararları tekerrüre esas kabul edilebilir.
Emsal Karar
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2023/3718 K. 2025/1540 T. 26.02.2025
https://app.dejure.ai/dokuman/95c38e64-43b6-4510-bd17-4c6a24c39595
Bu kararda, TCK 58/4 kapsamında hangi yabancı mahkeme hükümlerin tekerrüre esas alınabileceğine dair detaylı değerlendirme yapılmıştır.
3. Tekerrür hükümlerinin uygulanması için önceki cezanın infaz edilmesi zorunlu mudur ve hangi süreler dikkate alınır?
TCK 58/1’e göre, tekerrürün söz konusu olabilmesi için önceden işlenen suçtan dolayı hükmün kesinleşmesi yeterlidir; cezanın infaz edilmiş olması aranmaz. Yani, “Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.” (TCK m. 58/1).
Buna karşılık, tekerrür hükümleri belli süreler geçtikten sonra uygulanmaz (TCK 58/2). Kanun bu süreleri, önceki cezanın infaz edildiği tarihten başlatır:
- Eğer önceki ceza 5 yıldan fazla hapis ise, infazdan itibaren 5 yıl geçmesi,
- Önceki ceza 5 yıl veya daha az hapis ya da adlî para cezası ise, infazdan itibaren 3 yıl geçmesi,
durumunda sonraki suç tekerrüre esas alınmaz.
Emsal Karar
- Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2020/1750 K. 2020/5078 T. 16.03.2020
https://app.dejure.ai/dokuman/a55261fb-196d-499f-bebc-c9758040111d
Bu kararda, “Tekerrür hükümleri uygulanabilmesi için önceki cezanın infaz edilmesi gerekmediği, ancak infazdan sonra belirli süre geçmesi hâlinde tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı” açıkça ifade edilmiştir.
4. Tekerrür durumunda hükmolunacak ceza türü nasıl belirlenir?
TCK m. 58 kapsamında “mükerrir” sayılan sanık hakkında kanunda seçimlik ceza (hapis veya adlî para cezası) öngörülmüşse, hapis cezası tercih edilmelidir. Ayrıca tekerrür hâlinde hükmedilen ceza, “mükerrirlere özgü infaz rejimi”ne göre çektirilir ve cezanın infazından sonra da denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması zorunludur.
Bu husus, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 108’de düzenlenen “Mükerrirlere özgü infaz rejimi” çerçevesinde uygulanır.
Emsal Karar
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2023/257 K. 2023/687 T. 26.12.2023
https://app.dejure.ai/dokuman/48b76064-a507-4a94-983d-b4c759e4a463
Kararda, mükerrir sanık hakkında seçimlik cezalarda hapis cezasına hükmolunması ve mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanması gerektiği vurgulanmıştır.
Sonuç
Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı verilen hükmün kesinleşmesini takiben yeni bir suçun işlenmesi hâlinde devreye girer. Cezanın infazı zorunlu olmamakla birlikte, infazdan itibaren geçen süre (5 yıl veya 3 yıl) kanunda belirtilen sınırları aşmışsa tekerrür uygulanmaz. Ayrıca kasıtlı suç ile taksirli suç veya sırf askerî suç ile diğer suç arasında tekerrür hükümleri geçerli değildir. Yabancı mahkeme kararları, sadece kanunda açıkça belirtilen (“kasten öldürme, yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti, sahtecilik” gibi) durumlarda tekerrüre esas alınabilir. Mükerrir sayılan sanık hakkında ise hapis cezası tercih edilerek mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır.