Blog

Temsil Yetki Belgesinin İadesi ve Üçüncü Kişilerin Korunması

Türk Borçlar Kanunu uyarınca temsil yetkisi sona erdiğinde yetki belgesinin iadesi, temsil olunanın bildirim yükümlülüğü ve iyi niyetli üçüncü kişilerin hukuki korunması.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
Temsil Hukuku
Yetki Belgesi
TBK 44
TBK 45
İyi Niyet
Görünüşte Yetki

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) uyarınca temsil yetkisi sona erdiğinde, temsilcinin elindeki yetki belgesini iade etmesi ve temsil olunanın bu konuda gerekli bildirimleri yapması büyük önem taşır. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin detaylı açıklamalar aşağıda sunulmuştur.

1. Temsilciye verilen yetki belgesi geri alınmadığında, temsil olunanın üçüncü kişilere karşı sorumluluğu ne olur?

Temsil olunan, yetkiyi geri almasına rağmen yetki belgesini temsilciden geri almazsa, bu belgeye güvenerek işlem yapan iyi niyetli üçüncü kişilere karşı sorumlu kalmaya devam eder. "Temsil edilen, üçüncü kişilere temsil yetkisi verildiğini bildirmesine rağmen, bu yetkinin daraltıldığını ya da kaldırıldığını bildirmemişse temsilci, yetkisinin sona erdiğini bilerek hareket etmiş olsa bile, o şahısla yapacağı sözleşmeden doğan hak ve borçlar temsil olunanı bağlar." (14. HD, 2017/1078 K.).

Emsal Karar

2. Temsilci, yetkisi sona erdikten sonra yetki belgesini iade etmezse ne gibi hukuki sonuçlar doğar?

Yetkisi sona eren temsilci, belgeyi iade etmekle yükümlüdür. İade edilmeyen belge, üçüncü kişiler nezdinde yetkinin devam ettiği izlenimini yarattığı için temsil olunanın iptal davası açması gerekebilir. "Temsilci, temsil yetkisi sona erince kendisine verilen yetki belgesini temsil olunana geri vermekle veya hakimin belirleyeceği yere bırakmakla yükümlüdür. Temsilci, belgeyi iade etmezse, temsil olunan veya halefleri bunu dava yoluyla talep etmek zorundadır." (Kayseri 2. ATM, 2022/905 K.).

Emsal Karar

3. Üçüncü kişinin iyi niyetli olması durumunda, temsil yetkisinin geri alındığına dair bildirim yapılmazsa ne olur?

Eğer temsil olunan, yetkiyi geri aldığını üçüncü kişilere (özellikle yetkinin önceden bildirildiği kişilere) duyurmazsa, iyi niyetli üçüncü kişilerin yaptığı işlemler temsil olunanı bağlamaya devam eder. "Temsil olunan verdiği yetkiyi üçüncü kişilere açıkça veya dolaylı biçimde bildirmişse, bu yetkiyi tamamen veya kısmen geri aldığını onlara bildirmediği takdirde, yetkinin geri alındığını iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez." (Sakarya BAM 7. HD, 2025/792 K.).

Emsal Karar

  • Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/2335, K. 2025/792, T. 30.04.2025

https://app.dejure.ai/dokuman/49453261-1b9d-4089-a3b7-652dda6a44a1

4. Temsil olunan, temsilcinin yetkisi sona erdikten sonra belgeyi geri vermemesi durumunda hangi yollara başvurabilir?

Temsil olunan, temsilciden belgenin iadesini mahkeme yoluyla talep edebilir veya belgenin hükümsüzlüğünü isteyebilir. "Davanın amacı, yetki belgesinin geri verilmesine veya bu belge kaybolmuşsa, hükümsüz sayılmasına dairdir. Gerçi elinden yetki belgesi alınmayan temsilcinin yaptığı işlem, temsil olunanı bağlamaz; zira böyle bir halde temsil yetkisi mevcut olmadığı için sözleşme etkili olarak kurulmamış sayılır." (Kayseri 2. ATM, 2022/905 K.).

Emsal Karar

Sonuç

TBK m. 42-45 çerçevesinde; temsil yetkisi sona erdiğinde temsilci yetki belgesini iade etmekle yükümlüdür. İade gerçekleşmezse temsil olunan, belgenin hükümsüzlüğüne dair dava açmalıdır. Yetkinin geri alındığı üçüncü kişilere bildirilmediği sürece, iyi niyetli üçüncü kişilerin yaptığı işlemler temsil olunanı bağlar. Temsil olunanın bu durumu üçüncü kişilere karşı ileri sürmesi bir itiraz niteliğindedir.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/7763, K. 2017/1078, T. 15.02.2017
  2. Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/54, K. 2022/905, T. 15.12.2022
  3. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/2335, K. 2025/792, T. 30.04.2025
  4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2011/772, K. 2012/71, T. 15.02.2012