Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) temsil hükümlerine göre, bir temsilcinin yetkisinin sınırları temsilin dayanağına (yasa, hukuki işlem veya bildirim) göre farklılık görür. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin soruların yanıtları tam metin alıntılarla aşağıda sunulmuştur.
1. Temsil yetkisinin kapsamı hangi durumlarda yasal hükümlere göre belirlenir?
Temsil yetkisi özel hukuk sözleşmelerinden değil de doğrudan kamu hukukundan kaynaklanıyorsa (vasi, kayyım veya organ temsili gibi), yetkinin sınırlarını yasalar çizer. "TBK m.41 hükmüne göre; başkası adına veya hesabına temsil kamu hukukundan doğmuşsa, temsil yetkisinin içeriği ve derecesi bu konudaki yasal hükümlere göre belirlenir." (İstanbul 2. ATM, 2020/567 K.).
Emsal Karar
- İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2014/129, K. 2020/567, T. 26.11.2020 https://app.dejure.ai/dokuman/059e80b4-82c3-402d-88ec-23af0721b973
2. Hukuki bir işlemden doğan temsil yetkisinin içeriği ve derecesi nasıl belirlenir?
Eğer temsil yetkisi bir irade beyanıyla (örneğin bir vekaletnameyle) verilmişse, yetkinin sınırları o belgenin veya işlemin içeriğine göre saptanır. "Temsil yetkisinin içeriği eğer hukuksal bir işlemden doğmuşsa, temsil yetkisinin içeriği ve derecesi o hukuksal işleme göre belirlenecektir."
3. Temsil yetkisi üçüncü kişilere bildirildiğinde, yetkinin kapsamı bu bildirime göre mi belirlenir?
Evet, temsil olunan kişi üçüncü kişilere temsilcinin yetkili olduğunu bildirmişse, artık üçüncü kişiler bu bildirime güvenebilirler. "Temsil yetkisi üçüncü kişilere bildirilmişse temsil yetkisinin içeriği ve derecesi, bu bildirime göre belirlenir." (İstanbul BAM 43. HD, 2025/55 K.).
Emsal Karar
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, E. 2021/1149, K. 2025/55, T. 16.01.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/4753ba42-03cc-4738-9617-ba3e3cd10348
4. Temsil olunan, temsil yetkisini geri aldıktan sonra iyi niyetli üçüncü kişilerin durumu ne olur?
Temsil olunan yetkiyi her zaman geri alabilir; ancak bu geri almayı üçüncü kişilere bildirmediği sürece, iyi niyetli üçüncü kişilerin yaptığı işlemler temsil olunanı bağlamaya devam eder. "Temsil olunan verdiği yetkiyi üçüncü kişilere açıkça veya dolaylı biçimde bildirmişse, bu yetkiyi tamamen veya kısmen geri aldığını onlara bildirmediği takdirde, yetkinin geri alındığını iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez." (Sakarya BAM 7. HD, 2025/961 K.).
Emsal Karar
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/71, K. 2025/961, T. 15.05.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/c8918366-44bd-476f-ab73-52aaa68c502c
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/10965, K. 2013/14184, T. 09.10.2013 https://app.dejure.ai/dokuman/2e690872-a988-4bf4-9c1f-da34c9759d95
Sonuç
Özetle; temsil yetkisinin kapsamı kamu hukukunda yasal hükümlerle, özel hukukta ise hukuki işlemin içeriğiyle belirlenir. Yetki üçüncü kişilere bildirilmişse, kapsam bu bildirime göre tayin edilir. Temsil olunan, yetkiyi geri alsa bile, bu durumu bildirmediği sürece iyi niyetli üçüncü kişilere karşı geri almayı ileri süremez; dolayısıyla yapılan işlem temsil olunanı bağlamaya devam eder.
KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI
- İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2014/129, K. 2020/567, T. 26.11.2020
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, E. 2021/1149, K. 2025/55, T. 16.01.2025
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/71, K. 2025/961, T. 15.05.2025
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/10965, K. 2013/14184, T. 09.10.2013