Blog

Temsil Yetkisinin Sona Ermesi ve İyiniyetli Üçüncü Kişilerin Korunması

Türk Borçlar Kanunu m. 42-45 çerçevesinde temsil yetkisinin sona ermesi, temsilcinin iyiniyeti ve üçüncü kişilerin korunması esaslarının emsal kararlar ışığında incelenmesi.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
Temsil Yetkisi
TBK 45
İyiniyet
Üçüncü Kişilerin Korunması
Yetkinin Sona Ermesi

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

Türk Borçlar Kanunu (TBK), temsil yetkisinin sona ermesinin ardından yapılan işlemlerin geçerliliğini, temsilcinin ve üçüncü kişilerin bu sona ermeden haberdar olup olmamasına (iyiniyet durumuna) göre belirler. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin soruların yanıtları tam metin alıntılarla aşağıda sunulmuştur.

1. Temsilcinin yetkisinin sona erdiğini bilmediği durumlarda, temsil olunan işlemlerle bağlı mıdır?

Eğer temsilci yetkisinin bittiğini bilmiyorsa, yaptığı işlemler temsil olunanı bağlamaya devam eder. "Temsilci, yetkisinin sona ermiş olduğunu bilmediği sürece, temsil olunan veya halefleri, temsilcinin yapmış olduğu hukuki işlemlerin sonuçlarıyla bağlıdır. Bu kural, üçüncü kişilerin yetkinin sona ermiş olduğunu bildikleri durumlarda uygulanmaz." (İstanbul BAM 43. HD, 2025/55 K.).

Emsal Karar

2. Üçüncü kişilerin temsil yetkisinin sona erdiğini bildiği durumlarda bağlayıcılık nasıl belirlenir?

Üçüncü kişi (karşı taraf) yetkinin sona erdiğini biliyorsa, temsil olunan bu işlemle bağlı olmaz. "Yasa koyucu tarafından gerek temsilcinin, gerekse onunla işlem yapan karşı tarafın yetkinin sona erdiğini bilmeden yaptıkları hukuki işlemlerin temsil olunan bakımından, sanki temsil yetkisi devam ediyormuş gibi sonuç doğuracağı hükme bağlanmıştır. Gerek temsilci, gerekse karşı taraf bu yetkinin son bulduğunu biliyorlarsa bu madde uygulanmayacaktır." (Yargıtay 14. HD, 2011/8724 K.).

Emsal Karar

3. Temsil olunan, yetkiyi geri aldığını bildirmezse, temsilcinin kötü niyetli olması sonucu değiştirir mi?

Evet, temsil olunan yetkinin kaldırıldığını üçüncü kişilere duyurmamışsa, temsilci yetkisinin bittiğini bilse dahi (kötü niyetli olsa bile), işlem iyiniyetli üçüncü kişiyi korumak adına temsil olunanı bağlar.

"Temsil edilen, üçüncü kişilere temsil yetkisinin verildiğini bildirmesine rağmen, bu yetkinin daraltıldığını ya da kaldırıldığını bildirmemişse, temsilci, yetkisinin sona erdiğini bilerek hareket etmiş olsa bile, o şahısla yapacağı sözleşmeden doğan hak ve borçlar temsil olunanın hukuk alanında doğar ve onu bağlar" (Yargıtay 1. HD, 2007/1386 K.).

Emsal Karar

4. Temsilcinin yetkinin bittiğini bilmediği durumların yasal dayanağı nedir?

Bu durumun yasal dayanağı TBK m. 42/3 ve m. 45 hükümleridir. "TBK m. 45 uyarınca; temsilci, yetkisinin sona ermiş olduğunu bilmediği sürece, temsil olunan veya halefleri, temsilcinin yapmış olduğu hukuki işlemlerin sonuçlarıyla bağlıdırlar. Bu kural, üçüncü kişilerin yetkinin sona ermiş olduğunu bildikleri durumlarda uygulanmaz." (Sakarya ATM, 2025/720 K.).

Emsal Karar

Sonuç

Özetle; temsil yetkisi sona erdiğinde kural olarak temsil olunanı bağlamaz; ancak bu kuralın iki büyük istisnası vardır: Birincisi, temsilcinin yetkinin bittiğini bilmemesidir (TBK m. 45). İkincisi, yetkinin bittiğinin üçüncü kişilere bildirilmemiş olmasıdır (TBK m. 42). Her iki durumda da amaç, ticaret hayatındaki güveni ve iyiniyetli üçüncü kişilerin haklarını korumaktır. Ancak üçüncü kişi yetkinin sona erdiğini biliyorsa, temsil olunanı bu işlemle sorumlu tutamaz.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. HD, E. 2021/1149, K. 2025/55, T. 16.01.2025
  2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2011/7702, K. 2011/8724, T. 04.07.2011
  3. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, E. 2006/12709, K. 2007/1386, T. 14.02.2007
  4. Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/630, K. 2025/720, T. 04.11.2025