Yapay zeka uyarısı
Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.
Günümüz teknolojisinde sözleşmelerin kurulması artık kağıt ve kalemle sınırlı kalmamaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK), gelişen teknolojiye uyum sağlayarak yazılı şekil şartının kapsamını genişletmiştir. Aşağıda, elektronik ortamda gerçekleştirilen hukuki işlemlerin yazılı şekil şartını karşılayıp karşılamadığına dair temel sorular yanıtlanmıştır.
1. Yazılı şekil şartını sağlamak için hangi iletişim araçları kullanılabilir?
"TBK'nın 14. maddesi uyarınca; kanunda aksi öngörülmedikçe, imzalı bir mektup, asılları borç altına girenlerce imzalanmış telgraf, teyit edilmiş olmaları kaydıyla faks veya buna benzer iletişim araçları ya da güvenli elektronik imza ile gönderilip saklanabilen metinler de yazılı şekil yerine geçer." (Özelge, 2019/98149). Bu düzenleme, fiziki bir kağıda atılan imza dışında, dijital verilerin de belirli şartlarla yazılı belge sayılabileceğini ortaya koymaktadır.
Emsal Karar
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, E. 2024/916, K. 2025/944, T. 29.05.2025
https://app.dejure.ai/dokuman/56e0aeb2-55f3-4d3e-a5c7-d61586315f18
Kararda; kanunda aksi öngörülmedikçe imzalı mektup, telgraf, faks veya güvenli elektronik imza ile gönderilen metinlerin yazılı şekil şartını sağlayacağı bir istisna olarak vurgulanmıştır.
2. Güvenli elektronik imza, el yazısıyla atılan imzanın yerini tutar mı?
Evet. "Güvenli elektronik imza, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur." (TBK m.15/1). Ayrıca, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, kanunların resmi şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu işlemler (örneğin tapu devri) hariç olmak üzere, güvenli elektronik imza elle atılan imza ile aynı ispat gücüne sahiptir.
Emsal Karar
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2018/6275, K. 2021/2806, T. 18.03.2021 https://app.dejure.ai/dokuman/4f343158-b133-4377-b165-02a0920ad755
Kararda; güvenli elektronik imzanın belgenin düzenleyicisini kesin olarak belirlediği, ıslak imzanın istisnası değil alternatifi olduğu ve hukuk dünyasında aynı sonucu doğurduğu ifade edilmiştir.
3. E-posta ile gönderilen sözleşmeler yazılı şekil şartını karşılar mı?
"Elektronik posta yolu ile gönderilen metinlerin faks veya benzeri iletişim araçları kapsamında olduğu açıktır. Yani tarafların kabulünde olmak kaydıyla, e-posta yoluyla gönderilip saklanan metinler, ıslak imza koşulu aranmaksızın yazılı sözleşme kabul edilir." (İstanbul BAM 14. HD, 2025/944 K.). Burada kritik olan husus, e-postanın gönderen tarafa aidiyetinin teyit edilmiş olması ve içeriğin sonradan değiştirilemez şekilde saklanabilir olmasıdır.
Emsal Karar
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, E. 2022/12, K. 2025/905, T. 26.06.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/329fb313-ab04-4d27-bfa3-3bd7245aaf7e
Kararda; e-posta ile yapılan irade beyanlarının hazır olmayanlar arasında yapılmış sayıldığı ve HMK 199. maddesi uyarınca elektronik ortamdaki verilerin belge niteliğinde olduğu belirtilerek yazılı şekil şartının sağlanabileceği kabul edilmiştir.
4. Faks veya benzeri iletişim araçlarıyla gönderilen belgelerin yazılı şekil şartını sağlaması için hangi koşullar gereklidir?
Bu tür belgelerin yazılı şekil yerine geçebilmesi için temel şart, bunların "teyit edilmiş" olmalarıdır. (TBK m.14/2). Teyit, belgenin gerçekten borç altına giren kişi tarafından gönderildiğinin ve içeriğinin onaylandığının kanıtlanmasıdır. Örneğin, e-posta ekinde gönderilen bir sözleşme taslağına karşı taraftan "onaylıyoruz" şeklinde bir dönüş yapılması veya belgenin içeriğine itiraz edilmemesi teyit niteliğindedir. (İstanbul BAM 14. HD, 2025/944 K.).
Emsal Karar
- Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/876, K. 2024/580, T. 17.09.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/2d63117d-83ac-45a9-aa12-b585302f7d51
Kararda; taraflar arasındaki mail yazışmalarının öneri ve kabul iradesini içerdiği, bu yazışmaların teyit edilmesiyle sözleşmenin kurulduğu ve bağlayıcı sonuçlar doğurduğu tespit edilmiştir.
Sonuç
Yargı uygulamaları ve TBK 14. madde hükümleri uyarınca, yazılı şekil şartı sadece kağıt üzerindeki ıslak imza ile sınırlı değildir. Güvenli elektronik imza, ıslak imza ile tam olarak eşdeğer kabul edilirken; e-posta, faks ve benzeri araçlarla teati edilen metinler de teyit edilebilir ve saklanabilir olmaları kaydıyla yazılılık şartını karşılamaktadır. Ancak, bu modern araçların geçerli sayılabilmesi için gönderen kişinin belirliliği ve iradenin doğrulanabilirliği (ispat gücü) mahkemelerce titizlikle incelenmektedir.
KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, E. 2024/916, K. 2025/944, T. 29.05.2025
https://app.dejure.ai/dokuman/56e0aeb2-55f3-4d3e-a5c7-d61586315f18
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2018/6165, K. 2021/2805, T. 18.03.2021 https://app.dejure.ai/dokuman/9443dc12-f980-4abc-ac6e-8410d87bf3a2
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, E. 2022/12, K. 2025/905, T. 26.06.2025 https://app.dejure.ai/dokuman/329fb313-ab04-4d27-bfa3-3bd7245aaf7e
- Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/876, K. 2024/580, T. 17.09.2024 https://app.dejure.ai/dokuman/2d63117d-83ac-45a9-aa12-b585302f7d51