Blog

Yetkisiz Temsil ve Onama (İcazet) Süreci

Türk Borçlar Kanunu m. 46 ve 47 uyarınca bir kimsenin temsil yetkisi olmadan yaptığı işlemlerin hukuki sonuçları, onama süreci ve tarafların sorumlulukları.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
Yetkisiz Temsil
Onama
İcazet
TBK 46
Askıda Geçersizlik

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) uyarınca, bir kimsenin temsil yetkisi olmadığı hâlde başka bir kişi adına yaptığı işlemler "yetkisiz temsil" olarak adlandırılır. Bu tür işlemler, temsil olunan onay verene kadar "askıda geçersiz" sayılır. Yargı kararları ışığında konuya ilişkin detaylı açıklamalar aşağıda yer almaktadır.

1. Yetkisiz temsilcinin yaptığı hukuki işlemin geçerliliği için temsil olunanın onayı ne kadar önemlidir?

Yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin temsil olunanı (adına işlem yapılan asıl kişiyi) hukuken bağlaması tamamen onama (icazet) verilmesine bağlıdır. Onay verilmediği sürece asıl kişi bu işlemden sorumlu tutulamaz.

"Bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar. Yetkisiz temsilcinin kendisiyle işlem yaptığı diğer taraf, temsil olunandan, uygun bir süre içinde bu hukuki işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteyebilir. Bu süre içinde işlemin onanmaması durumunda, diğer taraf bu işlemle bağlı olmaktan kurtulur." (Sakarya BAM 7. HD, 2025/961 K.).

Emsal Karar

2. Temsil olunan, yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemi onaylamazsa ne gibi sonuçlar doğar?

Temsil olunanın işlemi reddetmesi veya susması sonucu işlem onaylanmamış sayılırsa, bu hukuki işlem kesin olarak hükümsüz hale gelir ve tarafları bağlamaz.

"Doğrudan doğruya temsilin söz konusu olabilmesi için gerekli olan temsil yetkisinin olmaması hâlinde, temsil olunanın sonradan icazet vermesi bu noksanlığı tamamlar ve bu icazetle temsilci ile temsil olunan arasındaki temsil ilişkisi ispatlanmış olur. Temsil yetkisinin olmaması ve temsil olunanın icazet vermemesi hâlinde hukuki muamele kesin olarak hükümsüzdür." (İstanbul BAM 45. HD, 2025/483 K.).

Emsal Karar

  • İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, E. 2024/1022, K. 2025/483, T. 30.04.2025

https://app.dejure.ai/dokuman/a1255e00-bccc-424c-9120-34498a049fc2

3. Yetkisiz temsilci ile işlem yapan taraf, temsil olunanın onayını beklemek zorunda mıdır?

İşlem yapan üçüncü kişi, belirsizliği gidermek için temsil olunana (asıl kişiye) uygun bir süre tanıyabilir. Bu süre zarfında onay gelmezse, üçüncü kişi artık sözleşmeyle bağlı olmaktan kurtulur.

"Yetkisiz temsilcinin kendisiyle işlem yaptığı diğer taraf, temsil olunandan, uygun bir süre içinde bu hukuki işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteyebilir." (İzmir 1. ATM, 2022/496 K.).

Emsal Karar

4. Yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin geçersizliğinden doğan zararı kimden talep edebilirim?

Temsil olunan onama vermezse, üçüncü kişi uğradığı zararların tazmini için yetkisiz temsilciye başvurabilir. Ancak üçüncü kişi temsilcinin yetkisiz olduğunu biliyorsa veya bilmesi gerekiyorsa tazminat isteyemez.

"İşlemin geçersiz olmasından doğan zararın giderilmesi, yetkisiz temsilciden istenebilir. Ancak, yetkisiz temsilci, işlemin yapıldığı sırada karşı tarafın, kendisinin yetkisiz olduğunu bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispat ederse, kendisinden zararın giderilmesi istenemez." (İzmir 2. ATM, 2024/715 K.).

Emsal Karar

Sonuç

Yargı kararları ve TBK m. 46-47 çerçevesinde; yetkisiz temsilcinin yaptığı işlem temsil olunanı ancak onama (icazet) halinde bağlar. Onama verilmediği takdirde işlem kesin hükümsüz kalır. İşlemin tarafı olan üçüncü kişi, asıl kişiye onay süresi tanıyabilir; onay gelmezse sözleşmeden kurtulur. Onaylanmayan işlemden doğan zararların sorumlusu kural olarak yetkisiz temsilcidir, ancak üçüncü kişinin bu durumu bildiği ispat edilirse temsilci sorumluluktan kurtulabilir.

KAYNAKÇA / EMSAL KARAR ATIFLARI

  1. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. HD, E. 2024/71, K. 2025/961, T. 15.05.2025
  2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. HD, E. 2024/1022, K. 2025/483, T. 30.04.2025
  3. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/216, K. 2022/496, T. 07.06.2022
  4. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/729, K. 2024/715, T. 18.07.2024