Blog

Zincirleme Suç (TCK m.43) Hükümlerine İlişkin Açıklamalar ve Emsal Kararlar

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (“TCK”) 43. maddesinde düzenlenen zincirleme suç, failin aynı suç işleme kararıyla, değişik zamanlarda veya birden fazla kişiye karşı (tek fiille) aynı suçu işlemesi hâlinde ortaya çıkan özel bir içtima kuralıdır. Aşağıdaki sorular, söz konusu düzenleme doğrultusunda, ilgili Yargıtay kararları ile birlikte cevaplanmaktadır.

De Jure Hukuk EkibiOkuma süresi: ~3 dakika
zincirleme suç
yargıtay kararları
değerlendirme

Yapay zeka uyarısı

Bu blog yazısında bağlantı verilen mahkeme kararları gerçektir ve doğruluğu garanti edilmektedir ancak blog yazısı yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir. Açıklamak gerekirse; linkle tıklanarak açılan karar dokumanlarının doğruluğu garanti edilmektedir. Ancak linkle açılmayan, doğrudan blog yazısında geçen her ifade; bunlara blog yazısında yer alan künye bilgileri de dahil olmak üzere yapay zeka tarafından üretilmiştir ve hata içerebilir.

ZİNCİRLEME SUÇ (TCK m.43) HÜKÜMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR VE EMSAL KARARLAR

Türk Ceza Kanunu’nun (“TCK”) 43. maddesinde düzenlenen zincirleme suç, failin aynı suç işleme kararıyla, değişik zamanlarda veya birden fazla kişiye karşı (tek fiille) aynı suçu işlemesi hâlinde ortaya çıkan özel bir içtima kuralıdır. Aşağıdaki sorular, söz konusu düzenleme doğrultusunda, ilgili Yargıtay kararları ile birlikte cevaplanmaktadır.

1. Zincirleme Suç Uygulamasında Hangi Suçlar Kapsam Dışındadır?

TCK m. 43/3 hükmü uyarınca, kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme suç hükümleri uygulanmaz. Bu düzenlemenin amacı, korunan hukuki değerlerin ağırlığı nedeniyle her bir fiilin ayrı suç olarak cezalandırılması gerekliliğinden kaynaklanmaktadır.

Örnek Karar:

2. Aynı Suçun Farklı Zamanlarda Aynı Kişiye Karşı İşlenmesi ile Birden Fazla Kişiye Karşı Tek Bir Fiille İşlenmesi Arasındaki Fark

  • TCK m. 43/1: Failin, değişik zamanlarda, aynı kişiye karşı, aynı suçu birden fazla kez işlemesi durumudur. Bu halde, tek bir ceza belirlenip, bu ceza 1/4’ten 3/4’e kadar artırılır.
  • TCK m. 43/2: Aynı suçun, tek bir fiil ile birden fazla kişiye karşı işlenmesi hâlinde de zincirleme suç hükümleri uygulanır. Buna “aynı neviden fikrî içtima” da denir.

Örnek Karar:

3. Zincirleme Suçta Ceza Artırımı Hangi Aralıkta Yapılır?

Zincirleme suçun ceza artırımı, TCK m. 43/1 uyarınca, “dörtte birinden dörtte üçüne” kadardır. Dolayısıyla mahkeme, failin aynı suç işleme kararının yoğunluğu, işlenen suç sayısı ve suçların işleniş şekli gibi hususları değerlendirerek söz konusu artırım oranını belirler.

Örnek Karar:

4. Mağduru Belli Olmayan Suçlarda Zincirleme Suç Hükümleri Uygulanır mı?

TCK m. 43/1’in son cümlesinde, “Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.” denilmek suretiyle, mağdurun kim olduğu kesin şekilde belirlenemeyen (genel tehlike suçları gibi) hâllerde de zincirleme suç hükümlerinin uygulanabileceği belirtilmiştir. Önemli olan, aynı suç işleme kararıyla, aynı suçun (genel tehlike suçu dahi olsa) birden fazla kez işlenmesidir.

Örnek Karar:

Sonuç

  • Zincirleme Suç Kapsam Dışında: TCK 43/3 gereğince kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme hükümleri uygulanmaz.
  • Zaman ve Kişi Bakımından: Tek fiille birden çok kişiye yönelik aynı suç veya farklı zamanlarda aynı kişiye karşı işlenen aynı suç, TCK 43 ile düzenlenmiştir.
  • Ceza Artırımı: 1/4 ile 3/4 arasında bir artırım uygulanır.
  • Mağduru Belli Olmayan Suçlarda: TCK 43, mağduru belli olmayan suçlar için de geçerlidir.

Zincirleme suç hükümleri, failin aynı suç işleme kararı çerçevesinde tekrar eden fiilleri sebebiyle adaleti sağlamayı amaçlamaktadır. Ancak kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma gibi suçlar, kanun koyucunun açık istisnasına tabi tutulmuştur.